Lombiko ungaletilwimi letilandzelako:
 ... SiSwati
LiTiko leTebuciko nemaSiko: Umbiko weMnyaka 2002/2003
Inombolo yelikhasi.
Umniningwane jikelele .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..2
Kwetfulwa kweMbiko weMnyaka kuSiphatsimandla leseNgamele .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .2
Sandvulela nguNdvuna yeTebuciko, emaSiko, iSayensi neTeknoloji .. .. .. .. .. .. .. .. .. .3
Sandvulela liSekela leNdvuna yeTebuciko, emaSiko, iSayensi neTeknoloji .. .. .. .. .. .. .4
Singeniso nguMcondzisi Jikelele .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .5
Umniningwane ngeliHhovisi .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..6
Sitatimende seMbono neMgomo .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .7
Ligunya lesishayamtsetfo .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .8
Sifinyeto .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..9
Kusebenta kweluphiko .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..11
Sifinyeto seluphiko .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .11
Tekuchumana .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..13
Tebuciko, emaSiko neluLwimi esiVeni .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..15
Timboni temaSiko neBudlelwano beMave ngemave .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..22
Emagugu, Kugcinwa kweMlandvo nemadvodzakhodi aVelonkhe netiNsita neMtapomabhuku waVelonkhe .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .35
Tinsita tekwelekelela .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..48
Titatimende tetiMali taVelonkhe (Luhla lwetimali) .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..50
Umbiko wekuPhatsa .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..51
Umbiko weMcwaningimabhuku Jikelele .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .60
Umbiko weliKomiti lekuCwaninga .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..62
Sitatimende setiNchubomgomo tekuTiphendvulela .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..63
Titatimende tetiMali teMnyaka .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .67
Kuphatfwa kweMitfombolusito yeLuntfu .. .. .. .. .. ..91
Luhlu lwemininingwane yekuchumana .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .115
LiTiko leTebuciko nemaSiko: Umbiko wemNyaka 2002/2003
Lithebula lalokucuketfwe
LITHEBULA LALOKUCUKETFWE
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 UMNININGWANE LOTAYELEKILE
Kuniketwa kwemBiko wemNyaka kumPhatsi
Ngihloniphekile kutsi nginikete umBiko wemNyaka wanga-2002/2003
weliTiko leTebuciko nemaSiko.
Prof I Mosala umCondzisi Jikelele weTebuciko nemaSiko umnkatimali wanga-2002/2003 wabona luhlelotimali lwetebuCiko nemaSiko lungeteka luya etulu. Kuniketwa Lokungetiwe kusuka ku-fiscus, lokucondziswe ekutfutfukiseni timboni temasiko, umklamo wase-Freedom Park nekutfutfukiswa kwekwenta buciko, kuphindze kwaniketa liTiko emandla kutsi lente umsebenti walo wesungula nekutfutfukisa tebuCiko nemaSiko eNingizimu Afrika.
Ngibuka emuva ngekutigcabha kumicimbi leminyenti, imiklamo, tinhlelo netinchubo letenteka nga-2002/2003, kodvwa lembalwa levela njetibonelo letihamba phambili tekutsi kungani liTiko lisebentisa kuniketwa kwalo kweluhlelotimali ngetindlela letinsha naletinengcondvo.
Waletsa ndzawonye emave ami omabili - tebuCiko nemaSiko, nesayensi netheknoloji - kumcimbi lowaveta emandla awo ekuba tinsita tekutfutfukisa kuvana kwemphakatsi. I-carnival ngekwayo yaveta lithalenta nemdlandla webantfwana base-Morgan Bay, futsi ngaba nenhlanhla kuvula itheminali yekhompuyutha yekufinyelela kumamaSayithi lafundzizako e-Inthanethi, imidlalo lefundzisako nelitfuba lukuhlangabetana nelikhono lelinemandla letheknoloji yemniningwane.
Ngesikhatsi se-Carnival ngaphindze ngavakashela umklamo wekucedza inhlupheko lobewusekelwa liTiko.
Kutsatsa kulelithalenta nenshisekelo yabomake besigodzi nema-athisti, lomklamo uniketa lucecesho ekutfungeni naletinye tinhlobo temakhono ebuciko. Nyalo njengoba umtimba wekukhicica lophatsekako usunguliwe, sinyatselo lesilandzelako kutaube kungeta linani lekutfutfukiswa kwemkhicito nekukhicita, nekusungula timakethe letiphatsekako talemimikhicito.
LiTiko ngilo lebelihamba phambili kukubandzakanyeka kwemphakatsi, inshisekelo, futsi ekugcineni, kuniketwa emandla. Kimi lomklamo uveta indzima lebalulekile lena
LiTiko leTebuciko nemaSiko leliyidlalako
 ... njengemgcugcuteli webuciko bemphakatsi, ibhizinisi netivakashi, weNingizimu Afrika njenge ndzawo lapho buciko butfolakala khona;
 ... umphumelelisi losita kugcina nekutfutfukisa takhiwoncanti ? totimbili temtimba netekuhleleka lokusekela kwekuhlangahlangana lokunotsile kwekuvunyelwa kwebuciko;
 ... umlingani wemacembu labandi lahlukene kanye nebanftu labatibandzakanye ngelucobo kubuciko eNingizimu Afrika, kusekela nekusekela imizamo yabo;
 ... ummeli wemathalenta ebuciko balelive;
 ... umhleli nemgcugcute kwekutfutfukiswa nekuvunyelwa kwebuciko kulelive;
 ... umgcini nemphatsi nemitfombo yetebuciko netimphahla;
 ... umcambi wesimo lesisimamisa umphakatsi lonebuciko lobuhlangahlangene kulelive;
 ... sati sekwakha salesimo salelive lesihlukile semasiko;
 ... umniketi wemniningwane webuciko, ematfuba ebuciko imisebenti yeTebuciko netinsita.
Buso lobusha beliTiko leTebuciko nemaSiko selicala kuvela futsi kube yinshisekelo kutsi ngimukele Nks Buyelwa
LomBiko wemNyaka uniketa sibutsetelo setimphumelelo letinyenti teliTiko ngemnyaka timali wa-2002/2003, futsi ngiyatigcabha ngekutsi ngiyitfule kuPhalamende neBantfu baseNingizimu Afrika.
Njengoba ngenta njalo, ngikhumbula iNdzima lebalulekile
Leyadlalwa ngumlingani wami wangaphambilini, iNdvuna Brigitte
Mabandla, kucinisekisa kutsi tinjongo tekutfulwa kwemisebenti
Kwahlangatjetwana nato kulomnyaka lobuketwako neleminyaka leminyenti ngaphambilini.
Kulahlekelwa kwetfu kuzuza kwephothifoliyo yetetiNdlu.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
UMNININGWANE LOTAYELEKILE
INdvuna yeTebuciko, emaSiko, iSayensi neTheknoloji.
nga-2002 iNdzima yekusekela
INdvuna yeTebuciko, emaSiko, iSayensi neTheknoloji,
Lisekela langaphambilini leNdvuna yeTebuciko, emaSiko,
Liniketwe umsebenti wekuchubekisa tinjongo tahulumende kuniketa tindlu letanele kutakhamiti takhe, futsi ekutsatseni kwalomtfwalo lomkhulu kushiye sikhala lesikhulu lekumele tigcwaliswe.
Kungenshisekelo lenkhulu kutsi ngibukelele phambili ekusekeleni nasekuholeni liTiko leTebuciko nemaSiko kulemizamo yekwakha iNingizimu
Afrika lapho buciko, emaSiko nemaMagugu kuhluma khona.
Ngikwenta loko nginelwati kutsi sisekelo lesicinile kucocisana nalotsintsekako, budlelwano nekubusa ngemphumelelo kwemitimba kubekiwe nguMhlonishwa iNdvuna Mabandla.
Yinye yetintfo letibaluleke kakhulu kimi kulomnyaka lotako
Kutsi ngichubeke ngigcizelele Kubaluleka
Kwekutfutfukisa bulili nekubeka emgceni kwetintfo ngekhatsi kwebuciko, kucinisekisa kutsi bafati batsatse iNdzima yabo lefanelekile kuyo yonkhe imikhakha yemagugu, buciko nemaSiko. Ngetulu kwaloko, kubaluleke kakhulu kutsi liTiko lichubeke kusekela imiklamo kute kuvuleke iminyango kubuciko bebantfu labakhubatekile.
Nakanjani, kufinyelela kuyinsika yenchubomgomo yahulumende. Ngitawutsandza kubona kutibandzakanya lokungetekile kwabo bonkhe Bantfu baseNingizimu Afrika kulomlandvo wemiklamo yeliTiko, leniketa luhlakamsebenti loluhambelanako nembono wemagugu aseNingizimu Afrika.
Emagugu etfu anelikhono lekufaka sandla ngalokwadlulela kwakha sive. Ngaleso sizatfu, kusetjentiswa kweLuhlakamsebenti lweNchubogomo yeluLwimi lwaVelonkhe kutawuba sengcondvweni yami kulomnyakalotako siyatsemba kutsi leLuhlakamsebenti lweNchubogomo yeluLwimi lwaVelonkhe litawuncedza hulumende etikwekutfulwa kwemisebenti nekwenta kutsi iBatho Pele isebente.
Akusimi kuphela lomusha kuleliTiko leTebuciko nemaSiko. Ngiyajabula kusebenta nemCondzisi Jikelele weliTiko leTebuciko nemaSiko,
Emakhono ekuphatsa newebuhlakani latosincedza kutsi sikhule ngemandla lamakhulu.
Ngitfula lomculu kuPhalamende nebantfu baseNingizimu Afrika ngekwamukela ngalokukhulu kutitfoba leNdzima yalona longilandzelako futsi nekutsemba kutsi kulomnyaka lotako sitawuhlangabetana netimphumelelo tanga-2002/2003.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 UMNININGWANE LOTAYELEKILE
neliTiko leTebuciko nemaSiko (DAC), lelo nalelo liholwa ngumCondzisi Jikelele futsi lelo nalelo linendlela yalo, luhlelotimali netisebenti.
Lesincumo asizange sikhinyabete lihhovisi leNdvuna, kodvwa, savumela emaTiko kutsi abike kuNdvuna
Sonjica. Umcodvo lohamba phambili walokuhlukana bekukuvumela
Kunaka kakhulu kwemdlandla nelwati kuletindzawo temiphumela letiniketwe mandla. Kubuka lokuhlukana kwemisebenti ibe emagatja ngekhatsi kwaleliTiko langaphambilini leTebuciko, emaSiko, iSayensi neTheknoloji, lokuhlukana akuzange kube nemphumela lotsite lophazamise imisebenti leyinkhaba. Lokuhlukana kwemsebenti wemphakatsi wabosomabhizinisi, lokufaka ekhatsi kuchumana, imitfombolusito yeluntfu, kulawulwa kwetimali netheknoloji yemininingwane, kwakhinyabetwa kakhulu nguloluntjintjo.
Letindzawo temisebenti letiyinkhaba taleliTiko leTebuciko nemaSiko titawuchubeka tibe:
 ... Kuchumanisa, kucala nekusebentisa tivumelwano telubanjiswano temave ngemave ngetebuCiko nemaSiko.
 ... Kucinisekisa kumelwa kwetebuCiko nemaSiko taseNingizimu
 ... Kulawula tindzaba temagugu naletihlobene netemafilimu kulelive.
 ... Kulawula nekuphatsa buciko, emasiko netakhiwo temagugu.
 ... Kutfutfukisa buciko, emasiko netindumezulu temagugu.
 ... Kusekela imfundvo lengekho emtsetfweni nelucecesho lwemakhono netebuCiko nemaSiko.
 ... Kusekela kuhamba phambili nekusimama kubuciko.
 ... Kukhutsata lubanjiswano nekwenta luchungechunge kubo bonke labatsintsekako kulamagugu lahlukahlukene aseNingizimu Afrika.
 ... Kucoca nekugcina emagugu etiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe ngekulawula lokufanelekile nekunakekela imibiko yahulumende.
 ... Kuniketa imisebenti leyakhako
 ... Kusungula timboni temasiko ngebudlelwano nemkhakha wangasese.
 ... Kuniketa imisebenti yekutoliga nekuhlela kumaTiko avelonkhe.
 ... Kutfutfukisa tilwimi tendzabuko.
 ... Kuhlela lulwimi nemisebenti yetheminoloji.
 ... Kuhlela nekululeka ngekusebentisa lokukahle kwemagama etendzawo.
 ... Kulawula nekubusa emalayibrari avelonkhe nemininingwane.
LomBiko wemNyaka ubonisa lomsebenti weligatja:
leTebuciko nemaSiko lwale-DACST yangaphambilini kanye naleliTiko leTebuciko nemaSiko lelisha, lapho
Yemphilo lencono abekwe khona. Buciko bubaluleke kakhulu etikwekusungula kuvana kwemphakatsi, nensita yekuhlanganisa lebalulekile ekwakheni buve lobufanako.
LeliTiko leTebuciko nemaSiko lelisha nakanjani litawudlala iNdzima lenkhulu ekuhlanganiseni labatsintsekako kucinisekisa kutsi tebuCiko nemaSiko tigcina buso bemphakatsi lobusetulu.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Singeniso semCondzisi Jikelele
UMNININGWANE LOTAYELEKILE
Lihhovisi leNdvuna yeTebuciko, emaSiko, iSayensi neTheknoloji laniketwa sikhwama semali salo lodvwane
Lesikhwama salawulwa lihhovisi leNdvuna,
UmCondzisiate weBuciko walawula kubusa kwemitimba kuleliTiko leTebuciko nemaSiko, kanye nemPhatsi lomKhulu wemKhandlu weTebuciko baVelonkhe
 ... UmKlamo weKuVuselelwa kwetiMilo, lolusekelwe yiNyuvesi yase-Zululand, watfola-R400
wekusetjentiswa kwalomklamo ngekubambisana nematiko etindzaba temaSiko tesifundza ta-KwaZulu-Natali teKuphepha neKuvikeleka, nematiko etemFundvo, Temidlalo nemaSiko, nabohulumende basemakhaya.
UmKlamo wesibili weKuVuselelwa kwetiMilo, losekelwe
 ... Uma sichubeka ngekunaka lokuphatfwa kwaleSikhwama semali salo lodvwane ekuVuselelweni kwetiMilo netintfo letinhle temphakatsi, R500 000 waniketwa kumKlamo weMvuselelo weteMasiko neMagugu
 ... Imboni yetemculo yaseZakheni yemklamo yetemfundvo yatfola R250 000 kufundzisa ebaculi ngetindzaba letiphatselene nemalungelo emphahla yebuhlakani kanye netintfo letinhle tebhizinisi.
 ... Umklamo wemaphupho emakhadibhokisi webantfwana basesitaladini, lowacalwa ngelusuku lweLusha nga-2002
 ... Ngekunaka tindzaba letifana nekuvuselela, kwetimilo,
Watsatsa buhloli kumizamo yalelive kubuyisa
Endzaweni yakhe yekuphumula ngelusuku kwemagugu nga-2002.
Ngekuncedvwa liTiko leTangaphandle
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 UMNININGWANE LOTAYELEKILE
Umniningwane eHhovisini leNdvuna
Umbono
LiTiko leTebuciko nemaSiko lisebenta ngalokuphelele ekuzuzeni intfutfuko
Yemphakatsi nekuniketwa emandla etemnotfo
Nekwakha lelive, kutfutfukiswa lokulinganako nekuvikelwa kwato tonkhe tilwimi letisemtsetfweni letingu-11, nekuhlonishwa kwemlandvo wetfu ngekongiwa kwemagugu lacociwe etfu
Umbono
 ... Kuzuza kulingana njengekufinyelela kumitfombo yeTebuciko, emaSiko, emagugu nelulwimi kuyatsintseka
 ... Kutfutfukisa lokuhlukahlukana ngetilwimi kwelive njengemtfombo loniketa emandla kubo bonkhe
Bantfu baseNingizimu Afrika kubamba lichaza kulelive labo kumphilo yetemphakatsi, ipolitiki netemnotfo.
 ... Kusekela intfutfuko lelinganako, kongiwa nekutfutfukiswa kwemlandvo lococekile, emasimbuli avelonkhe, emagugu nemalayibrari.
 ... Kutfutfukisa Kubakhona kweNingizimu Afrika ezingeni lemave ngemave ngetinhlelo tangababili netekubambisana ngebunyenti.
 ... Kusungala emakhono etemnotfo nebuhlakana bebuCiko nemaSiko ngemfundvo yeTebuciko nelucecesho, nekucedza inhlupheko ngekusebentisa tebuCiko nemaSiko njengelibala lekwakhiwa kwemisebenti.lokusimeme
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Umbono nesitatimende setinjongo
UMNININGWANE LOTAYELEKILE
Umsebenti walomtsetfo lokhishiwe weliTiko leTebuciko nemaSiko ubanti, uhlanganisa takhiwo letimbalwa letahlukene nemtsetfo lokhishiwe. Lomsebenti wekucala wemtsetfo lobekiwe weliTiko usukela kumtsetfosisekelo we-Riphabliki yaseNingizimu Afrika, lokubeka kucace kutsi-
Wonkhe umuntfu unelilungelo lenkhululeko yekuveta luvo lakhe, lokufaka ekhatsi -
a inkhululeko yetemaphephandzaba naleminye imisakato, b inkhululeko yekutfola nekukhipha umniningwane nobe imicondvo, c inkhululeko yebuhlakani bebuciko, kanye d nenkhululeko yetemfundvo nenkhululeko yelucwaningo lwebusayensi sigaba 16 nekutsi
Wonkhe umuntfu unelilungelo lekusebentisa lulwimi nekubamba lichaza kulemphilo yelisiko labayitsandzako, kodvwa kute umuntfu losebentisa emalungelo langakwenta loko ngendlela lengahambisani nanobe ngabe nguwaphi emalungelo lavunyelwe kuma?Malungelo eluntfu" (sigaba 30).
Incenye A yeShejuli 4 yeMtsetfosisekelo ibonisa
Letindzaba temaSiko neluLwimi letitindzawo temisebenti temandla lalinganako emkhatsini wahulumende wavelonkhe newetifundza.
Lokusekelwe siPhakamiso mTsetfo kuBuciko, EmaSiko neMagugu, lemiTsetfo lelandzelako ihlanganisiwe yiPhalamende netakhiwo letakhiwe ngekuchutjekiswa kwemsebenti wemtsetfosisekelo weliTiko leTebuciko nemaSiko:
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 UMNININGWANE LOTAYELEKILE
Umsebenti walomtsetfo lokhishiwe
Injongo
Kutfutfukisa
Nekuvikela imitfombo yemagugu nemasiko
Injongo
Kutfutfukisa kuchaswa ngetimali kwebhizinisi yeTebuciko
Injongo
Kutfutfukisa nekuvikela imitfombo yetakhiwo temagugu
Injongo
Kutfutfukisa nekusungula umkhakha wemaFilimu netiTfwebuli waseNingizimu Afrika
Injongo
Kutfutfukisa nekusungula tebuCiko nemaSiko eNingizimu Afrika
BASA
umKhandlu waVelonkhe weMonyumenti (NMC)
Sisekelo
SaVelonkhe
SemaFilimu netiTfwebuli
Likhansela leTebuciko laVelonkhe
umTsetfo wemiTfombo yemaGugu aVelonkhe
Nombolo. 25 wanga-1999
UmTsetfo welimKhandlu wemaGugu waVelonkhe
Nombolo. 11 wanga-1999
UmTsetfo wesiSekelo wetemaFilimu netetiTfwebuli
Nombolo. 73 wanga-1997
UmTsetfo wemKhandlu weBuciko
Nombolo. 56 wanga-1997
UmTsetfo weliBhodi letiLwimi
Nombolo. 59 wanga-1995
UmTsetfo wekutfutfukiswa kwemaSiko
Nombolo. 35 wanga-1983
UmTsetfo weTakhiwo temasiko
Nombolo. 119 wanga-1998
Nombolo. 18 wanga-1962
UmTsetfo wetiNdlu temilandvo nemaRekhodi
Nombolo. 43 wanga-1996
Ngekuniketwa emandla ngumtsetfosisekelo waseRiphabliki yaseNingizimu Afrika, nemyalelo losuka kusiPhakamiso mTsetfo kuBuciko, emaSiko nemaMagugu,
LiTiko leTebuciko nemaSiko, ngemtsetfo lokhishiwe, takhiwo netinhlelo, tihlose kutfutfukisa buciko baseNingizimu Afrika, emaSiko nemaMagugu.
Ngekwenta njalo, leliTiko licinisekisa imigomo yekulingana yeBatho Pele, kufinyelela, kubuswa kahle nekuhlala ebaleni kwetintfo kuyasebentiswa kuto tonkhe tinhlelo netakhiwo lelitibusako.
Tinhlelo teliTiko tangekhatsi tifaka ekhatsi letindzawo temsebenti letisihlanu letilandzelako:
 ... Kuchumana
 ... Buciko, emaSiko neluLwimi emphakatsini
 ... Kutfutfukisa emasiko neBudlelwano bemave ngemave
 ... Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe nemisebenti yemaLayibrari avelonkhe
 ... Kuphatsa
Kuchumana kwemsebenti webuhlakani
Lokuyincenye futsi kufanele kusebentele tonkhe tinhlelo.
Kuhlanganisa imisebenti njengekuchumana nemisakato, kuchumana kwetiFundza, kuchumana kwalotsintsekako nekuhlela imicimbi, tikhatsi letihle temnyaka teKuchumana tifaka ekhatsi
 ... kusungulwa kweForamu yetintsatseli teBuciko kwenta ncono budlelwano emkhatsini wahulumende nemisakati;
 ... Kuhlelwa kwemicimbi lehlukahlukene lebanti, kuleNkhomfa yemNyaka wesiTsatfu yeluChungechunge lwemave ngemave bekuhlukahlukana kwemasiko (INCD) eKapa, kulemisebenti yekukhuliswa nekungcwatjwa kwetinsalela taSarah Baartmann.
Loluhlelo lweBuciko, EmaSiko neluLwimi emphakatsini
Lunaka ekujabuleleni, kusungula
LuPhiko lwetiLwimi lwaVelonkhe (NLS) uniketa imisebenti yekutoliga neyetheminoloji kuhulumende nelinani lelihlukene lebantfu labatsintsekako.
Tikhatsi letihle temnyaka timali wanga-2002/2003
TekuToliga ngeLucingo eNingizimu Afrika (TISSA), umsebenti loniketa imisebenti yekutoliga kubazuzi bemsebenti nebaniketi bemsebenti, kuvunywa kweNchubomgomo yeVelonkhe yeluLwimi lokucinisekisa kutfutfukisa lokuchubekako kwato tonkhe tilwimi letingu-11. TebuCiko nemaSiko emphakatsini kutsatsa kubuswa takhiwo tebuciko letihlukile, leti kulomnyaka setintjintjwe taba mitimba lephetse, kuvumela kubuswa lokuhleleke kakhulu neluhlakamsebenti lwekutiphendvulela, imfundvo yeTebuciko netindzaba tekulingana nekufinyelela.
Ekuchutjekisweni kwekutfutfukiswa kweNdzima yemphakatsi wetebuCiko nemaSiko, tikhatsi letihle talomnyaka tifakiwe kulolusekelo lweNhlangano lwekuVuselelwa kwetiMilo
MNUM, kusungulwa kweNhlangano yeTikhungo temphakatsi teBuciko, nalusekelo loluchubekako kwemicimbi lolubonisa emathalenta ebantfu labanekukhubateka kulobuciko.
Lokutfutfukisa emasiko neluhlelo lweBudlelwano bemave ngemave
Lokuniketwe umsebenti wekucinisekisa kutfutfukisa Timboni temasiko taseNingizimu Afrika nekucinisekisa kuhamba phambili kwetebuCiko nemaSiko taseNingizimu Afrika ezingeni lemhlaba, lomnyaka wabona tinchubo letinyenti ticala kutsela titselo. Indlela lensha yekusekela ngetimali kwentfutfuko kunekusungulwa budlelwano kwebudlelwano lobucinile, sibonelo, e-Sweden, lobukhutsata kusimama kumiklamo yentfutfuko lobusimeme kuliTiko leTebuciko nemaSiko:
UmBiko wemNyaka 2002/2003
Sibutsetelo salabaPhetse
UMNININGWANE LOTAYELEKILE
kusekelwa ngekwentfutfuko ngesheya kwetilwandle (ODA).
Ngetulu kwaloko, ebantfu bebuciko labanyenti batfole lusekelo lweliTiko ekuveteni emathalenta ngesheya kwetilwandle.
Ngekubambisana ngeKutfutfukisa emasiko,
Sidzingo semhlaba jikelele wekuvikelwa kwekuhlukahlukana kwetemasiko, wabanjwa. kutfutfukiswa kwemasiko kusebentise tinhlelo tekucedza inhlupheko kutfola ematfuba elucecesho ku-10 000 yebantfu nematfuba ekucashwa yalabanye labangu-2 700.
Tinchubo nemiklamo lesuselwe kuleliCebo leKukhula kweTimboni temasiko tibonisa kukhula ngemandla lamakhulu. sibonelo lesicinile sekutsi, loku kwaba yimphumelelo lenkhulu
Yembizo yemakhono eBuciko aVelonkhe nekuKhangiswa kweTintfo letinhle
Leyakha incenye yeMbutsano weMhlaba ngeNtfutfuko leSimeme (WSSD).
Emagugu, tiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe neluhlelo
Lwemisebenti yemaLayibrari aVelonkhe ingumgcini wemagugu emilandvo newekuhlakanipha labambekako nalangabambeki kulelive.
kulelive. Kulawula iphothifoliyo lehlukahlukene, loluhlelo lufuna kutfutfukisa takhiwo temagugu letikhono, lwakhe takhiwo letisha temagugu nekucinisekisa kucoca ngemphumelelo nekubuyiselwa kwetiNdlu temilandvo nemaRekhodi nemagugu lakhishwe kumaphephandzaba alelive. Tikhatsi letihle taloluhlelo tifaka ekhatsi kubuyiselwa kwetinsalela taSarah
Baartmann ngemuva kwenchubo lendze yetingcociswano,
Afrika kanye nenchubekela phambili ngekusungulwa kweMklamo wase-Freedom Park. TiNdlu temilandvo nemaRekhodi, kulandzela imisebenti lehlukile yekuvula tandla, kwente kufuneka kwekufinyelela kumagugu etemlandvo lanotsile kukhule kundlondlobale. TiNdlu temilandvo nemaRekhodi nato tiyachubeka kuntjintja lokucuketfwe magugu etemlandvo ngekusekela nekuhlela imitfombo yemlomo yemlandvo kulelive. Lokuniketwa kwemiyalelo lemisha yavelonkhe kwekucala nga-2002/2003 bekungumcimbi lobalulekile kuletiNdlu temilandvo nemaRekhodi, njengekubamba lichaza kulomklamo kubuyisela lama-Timbuktu Manuscripts labaluleke kakhulu email.
Licela lelisha lemsebenti weliTiko leTebuciko nemaSiko yimininingwane, lelitsandza kusuka kuleliTiko leSayensi netheknoloji iphothifoliyo. Kuphatsa ngemphumelelo kwalokucocwe yiLayibrari lokubaluleke kakhulu kuyacinisekiswa ngekubambisana kwemitimba lebona kutsi umsebenti wemalayibrari avelonkhe..
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 UMNININGWANE LOTAYELEKILE
Sibutsetelo salabaPhetse
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Sibutsetelo seTinhlelo
KUSEBENTA KWELUHLELO
Kuniketwa lokuphelele kweluhlelotimali nguloLuhlelo
Luhlelo 1
Luhlelo 2
Luhlelo 3
Luhlelo 4
Kuniketwa lokuphelele kweluhlelotimali
Luhlelo 1: Imisebenti yemphakatsi wabosomabhizinisi
Uchuba kulawulwa konkhe kweliTiko
Futsi liniketa imisebenti lecocelwe ndzawonye.
Luhlelo 2: Buciko, emaSiko nelulwimi eMphakatsini
Kukhulisa, kondla nekuvikela buciko nemaSiko kulelive, kunaka likhono letakhiwo, tinchubomgomo tebulili, kuvuselela timilo nekuhlukahlukana ngetilwimi, kuvumela bantfu bonkhe baseNingizimu Afrika kutsi babambe lichaza ngalokuphelele.
kumphilo yetemphakatsi, ipolitiki netemnotfo.
Luhlelo 3: Kutfutfukisa temasiko neBudlelwane bemave ngemave kukhutsata kuhlukahlukana kwetemasiko netimboni temasiko taseNingizimu Afrika, nekutfutfukisa budlelwane kutemasiko emave ngemave.
Luhlelo 4: Emagugu,
TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe nemisebenti yemalayibrari avelonkhe
Lihola, ligcina futsi litfutfukisa emagugu, tiNdlu temilandvo nemaRekhodi netakhiwo temniningwane kucinisekisa kubusa lokukahle, kuntjintjwa kwetakhiwo nekufinyelela kwawo wonkhe.
EmaSiko
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Sibutsetelo seTinhlelo
UmCondzisi Jikelele
Lucingo: 337-8452
DDG: Emagugu netiNdlu taVelonkhe temilandvo nemaRekhodi
Lucingo: 337-8275
Buciko, emaSiko neluLwimi emphakatsini
Lucingo: 337-8000
DDG: Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
Lucingo: 337-8130
Lucingo: 337-8412
UmCondzisi lomKhulu weKuchumana
UmCondzisi lomKhulu weTiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe
Lucingo: 323-5300
UmCondzisi lomKhulu wetemagugu
Lucingo: 337-8032
UmCondzisi lomKhulu
LuPhiko lwetiLwimi lwaVelonkhe
Lucingo: 337-8081
UmCondzisi lomKhulu
Budlelwane bemave ngemave
Sikhala
UmCondzisi lomKhulu
Kutfutfukisa emasiko
Lucingo: 337-8137
UmCondzisi
Kubusa ngekubambisana
Lucingo: 337-8236
UmCondzisi
Kuchumana
Lucingo: 337-8176
UmCondzisi
TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe
Lucingo: 323-5300
UmCondzisi
Emagugu
Lucingo: 337-8136
UmCondzisi
LuPhiko lwetiLwimi lwaVelonkhe
Lucingo: 337-8487
UmCondzisi
Lucingo: 323-5300
UmCondzisi: Emagugu
Lucingo: 337-8471
UmCondzisi
Tebuciko nemaSiko emphakatsini
Lucingo: 337-8004
UmCondzisi
Kutfutfukisa emasiko
Lucingo: 337-8529
UmCondzisi
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu
Lucingo: 337-8400
UmCondzisi
Tindlela temniningwane
Lucingo: 337-8357
UmCondzisi
Imisebenti yetemtsetfo
Lucingo: 337-8457
LISHADI LEKUHLELA LELITIKO
njengoba kuchumana kungumsebenti webuhlakani,
Lihhovisi lemcondzisi wekuChumana lichumana
Ihlelwa, lemvelo yekuhlukahlukana kwemphakatsi waseNingizimu Afrika
Ngendle yekutsi imilayeto yayo iyafika
Futsi iyavisiswa ngibo bonkhe bantfu lekucondziswe kubo
Futsi inikete umniningwane lotsintsekako
Ngendlela lehehako naletsandzekako.
Imisebenti yeLetsema, tinkhomfa, indabas netimbizo lokufaka ekhatsi yonkhe imikhakha yemphakatsi, iDAC
ichumana ngco nalabatsintsekako.
Emaforamu lakhetsekile akhiwe ngetinjongo tekuchumana
Lokukhetsiwe. Sibonelo, iForamu yetiNtsatseli teBuciko
Ibe yimphumelelo lenkhulu,
Lihhovisi lemcondzisi lisenta inchubo yekusebentisa takhiwo tawo njengoba kuncome umbiko we-Comtask.
Lesakhiwo sifaka ekhatsi lolokulandzelako:
 ... Budlelwano nebetindzaba nemisakato lokunake ekusunguleni budlelwano lobuhleliwe bamisakato nahulumende kute sakhe sive lesinelwati.
 ... Kucamba, kukhangisa nekuchumana kwemave ngemave kucinisekisa intfutfuko nekuvunyelwa kwemikhicito yemniningwane loyikhwalithi.
 ... Kuchumana kwetiFundza nebaphatsi balabatsintsekako kucinisekisa kutfulwa kwemisebenti lokuhlanganisiwe.
Tikhatsi letihle letikhetsiwe talomnyaka lobukwako
Tichazwe ngalokuphelele ngaphasi
Ngekubambisana nelihhovisi leBungameli,
Incenye yalolusekelo, siSekela leNdvuna yeTebuciko, EmaSiko, Isayensi netheknoloji langaphambilini, Nks B
Esigodzini sangakubo etintsabeni taseVuwani e-Limpopo
LiTiko leTebuciko nemaSiko lahlelwa lusekelo lweINhlangano yekuVuselelwa kwetiMilo nga-18 Apreli 2002. Titfunywa letiyinkhululeko letisuka kuto tonkhe tifundza letiyimfica te-Riphabliki yaseNingizimu
Yashabalala mhlaka 10 Julayi 2002, ivulela indlela
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Kuchumana
KUSEBENTA KWELUHLELO
Ngesicelo seliTiko leTangaphandle,
loluhlelo lwafaka ekhatsi -
 ... ikhonsathi yebantfu, ifestivali yemafilimu nefestivali yasethiyatha.
Lomnyaka wesihlanu wemhlangano wekuphatsa kweluChungechunge lwemave ngemave ngeNchubomgomo yeteMasiko (INCP)
LiTiko leTebuciko nemaSiko labamba iKomfa
YekusebeNtisa iTheminoloji yekuLawula lokuphambili (TAMA)
Kusukela mhlaka 19 kuya kumhlaka 21
LeNkhomfa yabukana netheminoloji, umniningwane nekulawulwa kwelwati kulesikhatsi lesibuswa yitheknoloji nangendlela itheknoloji lengasetjentiswa ngayo kusita tisebenti telulwimi emphakatsini nakumkhakha wangasese kwakha ngemphumelelo, kulawula nekuhlela itheminoloji. Titfunywa tasekhaya netemave ngemave netikhulumi taya kuleNkhomfa, leyavulwa ngu-NksB Mabandla.
Tetinhlangano tebafati netinhlangano,
Umcimbi webambisa wabanjwa mhlaka 4 Agasti
EKapa. Umcimbi wekungcwaba wabanjwa ngeluSuku lweBafati lwaVelonkhe 2002
Kuhlanganiswa kwetinhlelo taVelonkhe netesifundza eGauteng tagutjwa
Emasimbuli avelonkhe aseNingizimu Afrika netakhiwo.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Kuchumana
Kunetinhlelo letincane letimbili letibalulekile
Luhlelo lweBuciko, emaSiko neluLwimi emphakatsini:
 ... LuPhiko lwetiLwimi lwaVelonkhe (NLS), lophindze usekele LiBhodi letiLwimi Tonkhe taseNingizimu Afrika;
 ... NetebuCiko nemaSiko emphakatsini, lelisekela, kufaka ekhatsi, iKhansela yeTebuciko yaVelonkhe (NAC)
neBhizinisi neBuciko baseNingizimu Afrika (BASA).
Tinjongo letiphelele taloluhlelo nguleti:
 ... Kukhutsata kufinyelela kubuciko nemitfombo yetemasiko;
 ... Kugcina nekwenta ncono kuphumelela ngekwebuciko
 ... kutfutfukisa nekuvikela emalungelo elulwimi kwetilwimi letisemtsetfweni letingu-11 .
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Buciko, emaSiko neluLwimi emphakatsini
KUSEBENTA KWELUHLELO
Imisebenti
LuPhiko lwetiLwimi lwaVelonkhe
LuPhiko lwetiLwimi lwaVelonkhe ungumgcini wenchubomgomo
YaVelonkhe yeluLwimi.
Ekuchubekiseni kwetinjongo tenchubomgomo, i-NLS iniketa imisebenti yekutoliga netheminoloji kuhulumende nalabanye labatsintsekako.
LiBhodi letiLwimi Tonkhe taseNingizimu Afrika
Lobika ngco kuNdvuna.
Kutfutfukiswa kwebuciko nemaSiko eNingizimu Afrika.
Lenjongo yaloluhlelo loluncane
Kucinisekisa kuhamba phambili nekulingana nekufinyelela kutebuCiko nemaSiko kuyasekelwa, nekutsi kutfutfukiswa kwebuciko kwenteka kuwo onkhe emazinga emphakatsi. Imfundvo yeTebuciko nelucecesho nentfutfuko nemacembu lekucondziswe kuwo njengebafati, bantfwana, lusha nebantfu labakhubatekile kunakwa kwakhulu.
IKhansela yeTebuciko yaVelonkhe i- NAC ingumtimba lophetse lobika ngco eNdvuneni
Umphakatsi
LuPhiko lwetiLwimi lwaVelonkhe
Kubuyeketa lokuhlelekile netiNtfutfuko teNchubomgomo lebalulekile
Ngalesikhatsi lesibuyeketwako
INdvuna yeTebuciko, EmaSiko, Isayensi neTheknoloji imemetele Luhlakamsebenti lweNchubomgomo yeLulwimi lwaVelonkhe(NLPF)
Kusebentisa ngalokulinganako kwetilwimi letisemtsetfweni letingu-11
Ngembono wekuchumanisa kufinyelela ngalokulinganako kumisebenti yahulumende nemniningwane. Kuze kube ngunyalo, kutfutfukiswa nekusungulwa kwetilwimi lebetibandlululiwe ngaphambilini kubaluleke kakhulu.
Luhlakamsebenti lwenchubomgomo lubophelela hulumende kusungula tinhlelo telucecesho temakhono letinyenti nemayunithi elulwimi, kulawula kusetjentiswa kwalenchubomgomo, kutfutfukisa emakhono eluntfu netakhiwoncanti kulensimu yemaTheknoloji eLuntfu eluLwimi (HLT), nekusungula lubanjiswano lolucinile lwetakhiwo temfundvo lephakame letiniketa tinhlelo telulwimi letimukekwe yi-SAQA
Tindzawo tekubaluleka kwemiphumela, Imikhicito lekhishiwe neTimphumelelo
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 1: Kutoliga, Kuhlela neKuhlela lulwimi
Lisu lekusetjentiswa kucinisekisa imigomo
Umklamo wemSebenti wekutoliga ngelucingo longumhlahlandlela waseNingizimu Afrika (TISSA) wacalwa nga-2002, lovumela takhamiti kutfola kufinyelela kumisebenti yahulumende ngelulwimi labalitsandzako. bekutfolakala etiteshini temaphoyisi kulo lonkhe lelive nemitfolamphilo ye-Tshwane Metropolitan ngetinsuku tekusebenta ngo-08:00 kuya ku-16:00.
Timphumelelo letinkhulu:
i-TISSA ngumklamo lovula indlela lochuba kufinyelela kumisebenti yahulumende kweTakhamiti taseNingizimu Afrika ngelulwimi labalitsandzako. Batoligi bemklamo bavala leligebe lelulwimi emkhatsini welikhasimende nemniketi wemsebenti ngesikhungo selicingo.
Injongo yesibili yaloluhlelo
Kukhutsata nekutfutfukiswa kwetilwimi tendzabuko kulelive
Lomklamo ngumcondvo wekubambisana kweliTiko leTebuciko nemaSiko,
EkuToligeni kweLulwimi lwemaSayini
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Buciko, EmaSiko neluLwimi emphakatsini
Luhlelo 2: Buciko, emaSiko neluLwimi emphakatsini
Kutfutfukiswa kwebuciko nemaSiko liKhansela leTebuciko baVelonkhe
Umsebenti
Kuniketwa kweluhlelotimali ngeLuhlelo loluncane lolusekelwe e SiKhungweni se-Bastion e-Kapa nga-Agasti 2002. Sifundvo lesingumhlahlandlela sitawucedvwa nga-Julayi 2003 futsi lemiphumela itawatisa tincumo ngekungeteka netindleko temsebenti wekutoliga ngelucingo lophelele kuyo yonkhe imisebenti yahulumende eNingizimu Afrika.
LiPhanela lekuLuleka iNdvuna ngemaTheknoloji eLuntfu eluLwimi (HLT) ahlola umbiko welicebo letinyatselo letintsatfu tekutfutfukisa ema-HLT eNingizimu Afrika. LeliPhanela laphelelisa umbiko ngekusungulwa kwetheknoloji yeluLwimi lweLuntfu eNingizimu Afrika nga-Septemba 2002. Lombiko wabukana ngalokubanti netincomo letiphatselene nekusetjentiswa kwelicebo le-HLT
eNingizimu Afrika wabuye waveta kuma kwayo yonkhe imisebenti leyatsatfwa nguleliPhanela.
Njengencenye yemkhankhaso weHoyozela lochubekako wekwatisa lulwimi, ikhalenda yebulwiminyenti yanga-2003 yasungulwa yasatjalaliswa etisebentini tahulumende kukhulisa kwatisa ngenchubomgomo yahulumende yebulwiminyenti.
Kube nekungeteka ekufunekeni kwekutoliga nekuhlela imisebenti, njengoba kukhonjiswa kulamagrafu ngentasi:
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Buciko, EmaSiko neluLwimi emphakatsini
KUSEBENTA KWELUHLELO
Sigaba seTilwimi taNgaphandle kufake ekhatsi tilwimi letingu 19,
Kufuneka kwekutoliga nge-Spanish kwangeteka nga-52%
NesiPutukezi nga-140%.
Ekutoligeni ngetilwimi letisemtsetfweni tase-Afrika .
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Buciko, emaSiko neluLwimi emphakatsini
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 2: Kuchunywaniswa kwetheminoloji
LuPhiko lwetiLwimi lwaVelonkhe (NLS) uphindze ukhutsate,
Ungete futsi uphakamise kusetjentiswa kwetilwimi tendzabuko tase-Afrika ngekusungula itheminoloji lehlelekile, futsi uphindze ube nemtfwalo wekuchumanisa imiklamo yetheminoloji yangaphandle lehlukahlukene i-NLS icale imiklamo leminyenti letsite, inaka kakhulu ekukhicitweni kwetilulumagama tebuciko tetikolo tetifundvo letihlukile.
Uyachutjwa kute kwentiwe emathemu ebuciko kuletifundvo tesayensi yemvelo njengeFizikhali Sayensi iBhayoloji, iKhemistri, iBhayokhmistri neBhothani.
Lokusumgulwa kwetheminoloji yemagama lamasha
Kutawuncedza kulokungeniswa kwetilwimi tase-Afrika njengetilwimi tekufundzisa etikolweni kusuka kumaBanga 1 kuya ku-6. kusungulwa kwetheminoloji yemasayensi eluntfu, emphakatsi newetemnotfo kuphindze kufake sandla lesibalulekile kulokutfutfukiswa kwetilwimi letisemtsetfweni tase-Afrika kutsi tibe tilwimi tekufundzisa ngalokuphelele letisebentako.
Lomklamo ufaka ekatsi tifundvo letifana netemlandvo, tendzawo, tepolitiki, imitimba yekuphatsa lebalulekile yahulumende, emasayensi etemnotfo nemasayensi etekuphatsa.
Umklamo wetheknoloji yemniningwane weKuchumana
Ufaka ekhatsi linani letinsimu tekufundza
Njengekuchumana ngetincingo, e-commerce, imisebenti yeliposi nekusakata titawenta incenye yekucala, letawunaka ekhwakheni kulingana kuto tonkhe tilwimi letisemtsetfweni kumikhakha lemine leshiwo.
MNUC neLuchungechunge lweMisakato yeMphakatsi yaVelonkheNCRF.
Injongo yalomklamo kutsi usabalalisa umniningwane welucwaningo lwemiphakatsi kute banike emandla futsi bente ncono lolwati lwelucwaningo nekutfutfukisa itheminoloji yetemphilo ngetilwimi tendzabuko taseNingizimu Afrika.
Kuyo yonkhe lemiklamo i-NLS isebentisa ngekubambisana
Nebantfu labanemakhono nalabaceceshiwe
Futsi babukwe ngebochwepheshe. Labantfu basuka kumaKomiti eluLwimi etiFundza (PLCs), nemiTimba yeluLwimi yaVelonkhe (NLBs), emaYunitsi avelonkhe e-Lexicography (NLUs), takhiwo temfundvo lephakame kulo lonkhe lelive, bothishela nemalunga emphakatsi.
Kufuneka kweKutoliga kweLulwimi lwase-Afrika
TebuCiko nemaSiko emphakatsini
Kutfutfukiswa kwetebuCiko nemaSiko eNingizimu Afrika
TebuCiko nemaSiko emphakatsini yindzawo lensha yebuhlakani kuleliTiko leTebuciko nemaSiko.
Injongo yalephothifoliyo kunakisa kabusha iNdzima yetebuCiko nemaSiko ekuvuseleleni umphakatsi ngekuniketa lusekelo lwebuhlakani kutakhiwo tebuciko netinhlangano tebuciko. Enkhabeni yemsebenti walo kufakwa nekuhlanganiswa kwemacembu lahlosiwe lafaka ekhatsi bantfu lakukhubateka, bafati, lusha nebantfwana.
Ngemagama abo:
ngetikhatsi letihle tanga-2002/2003
lincedze iphothifoliyo kakhulu. kwekucala kwaba ngulomphumela wekusungula licebo lelihlangene le-DAC
kuncedza tikhungo kute tisebente kakhulu futsi umklamo we-Flemish unikete lelicebo imitfombo lengetiwe yekuphuma kwetinhlelo tesigodzi ngema-CAC. Lomklamo unaka kutifundza letintsatfu, letisetjentiswa njengetifundvo letingumhlahlandlela letitawuphindvwa kuto tonkhe tifundza letiyimfica.
Kusinike tisebenti nelwati letingetiwe,
Futsi tibaluleke kakhulu kumphumelelo yetinhlangano
TetiFundza teTikhungo temphakatsi teBuciko.
Sicale kutfola kusimama lokutsite ngekhatsi kwalokwenta emaKhansela ebuciko kwangaphambilini. I-State
Theatre ivule iminyango yayo futsi, naletinye takhiwo seticaliwe kusebenta mayelana ne-PFMA, ngemasu lahlelekile emnyaka, kubuketwa ngemakota emnyaka netinchubo letifanelekile tekutiphendvulela kwekucala."
The KuVuselelwa kwetiMilo luhlelo ludzinga tsine kutsi sihlele Imbizo yekuVuselelwa kwetiMilo kwaVelonkhe nemitimba yemphakatsi wetakhiwo.
Bekukusungulwa kweluhlelo lwavelonkhe
Kubukana netindzaba letihlobene netimilo, lokubalulekile,
Kutati, njalo njalo. lolunye luhlelo loluyimphumelelo
Kube luhlelo lwemnyaka lesilenta
Kuphumelela lokuhamba phambili nekufinyelela kubuciko kwebantfu labanekukhubateka."
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Buciko, EmaSiko neluLwimi emphakatsini
KUSEBENTA KWELUHLELO
Kulenchubomgomo lenkhulu nekuntjintja kwesimo:
Luntjinto lolukhulu kube kusetjentiswa kwemTsetfo wekuChibiyela imiTsetfo yemaSiko ledzinga tonkhe takhiwo temasiko letiskelwe ngetimali liTiko kutsi tibe ngumitimba lephetse.
Loku nyalo kusho kutsi INdvuna ikhetsa sihlalo
Waleyo naleyo khansela. Iphindze icinisekisa kutsi takhiwo tiwela ngekhatsi kwemitsetfo ye-PFMA."
ngekubuka kumyaka 2003/2004
ngetulu kwekusungula budlelwano lobungetiwe ngetakhiwo temasiko, kusungula imfundvo yeTebuciko, kukhubateka nalamanye emaphothifoliyo, kukhona tindzawo letinsha temsebenti letimbili. Lena yekucala luhlelo lwemisebenti yahulumende lolululiwe lolumenyetelwe ngesikhatsi seMbutsano wemiSebenti, lokubonisa kutsi liTiko leTebuciko nemaSiko lineNdzima lekumele iyidlale ekwakhiweni kwekukhuliswa kwetakhiwoncanti. Lolomunye umklano welikhono neliTiko lwetiNdlu kufaka ekhatsi bacambi, ema-athisti naletinye tisebenti tebuciko kuya kulenchubo yekubuka kutsi buciko bungafaka sandla njani kulemitsetfo lephatselene nekwakhiwa kwetindlu letibita kancane.
Tindzawo tekubaluleka kwemiphumela, Imikhicito lekhishiwe netimphumelelo
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 1: Lusekelo lwetakhiwo nekubuswa
Kusekela umsebenti weliTiko leTebuciko nemaSiko kusukela nga-1995, linani letakhiwo tisekelwe kuwo lomnyaka timali wanga-2002/2003 . Letakhiwo tifaka ekhatsi:
 ... Ibhizinisi neBuciko eNingizimu Afrika (BASA)
 ... Tinkhampani tekwenta buciko ngebunyenti
 ... EmaFestivali ebuCiko nemaSiko
 ... Tindlu tekudlalela
Incenye yelusekelo lwenchubo ifake ekhatsi
Kuntjintjwa kwaletindlu tekudlalela kutsi tibe mitimba
Lephetse ngaphasi kwemTsetfo weTakhiwo temasiko.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 2: Imfundvo yeTebuciko neLucecesho
Lomnyaka lodlulile wabona kusungulwa nekuchaswa ngetimali kwemitimba leveta emazinga lasitfupha (SGB).
Tati letivela etifundvweni letahlukene kubona
Kuhleleka kweticu temfundvo yeTebuciko
Emazingeni lahlukene nekubona emakhono
Emazingeni lahlukene.
Lomnyaka ubone imiklamo lebalulekile yelubanjiswano
Netindlela tisungulwa kanye neLiTiko lemfundvo (DoE). Ngekuholwa tindlela tekucondziswa lubanjiswano ngekhatsi kwemaTiko, tinhlelo letifana nabo-Baswa le Meetse tacalwa. Baswa le Meetse ngumklamo wavelonkhe loholwa liTiko leteManti neteMahlatsi (DWAF) etikolweni.
Lesebentisa buciko njengendlela yekwakha kwatisa kweKubaluleka kwemanti.
Tindzaba letihlobene nekubamba lichaza kwebantfu
Labakhubatekile kulobuciko kuwela ngaphasi kwemfundvo yeTebuciko neLucecesho. Kulomnyaka lodlulile, I-DAC yabamba iNkhomfa yekuChumana ngeKukhubateka leyavula indlela yenchubomgomo yekukhubateka.
Kufinyelela kweNdvuna kuMiklomelo yeTebuciko yaniketwa
Ku-Akhademi yeTebuciko baloKubonwako neyemaKhono ebuCiko (VACA)
Ngalomsebenti wabo lohamba phambili wekucondzisa nekuhlanganisa ema-athisti nebafundzi nekukhubateka.
i-DAC iphindze yabambamba lusuku lweMave ngemave lalabakhubatekile nehhovisi laMongameli', e-Khimbali.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 3: Tikhungo temphakatsi teBuciko
Kunemikhakha lemibili yemphakatsi yetikhungo tebuciko eNingizimu Afrika. Lokwakhiwa kabubsha neTikhungo teluhlelo lwentfutfuko letisungulwe yi-DAC
Tikhungo temlandvo temphakatsi teBuciko, lebetiniketa imfundvo yeTebuciko nelucecesho ngaphambi kwelukhetfo lwentsandvo yelinyenti lwanga-1994.
Loluhlolo lwabona tinselele letibukene netikhungo
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Buciko, emaSiko neluLwimi emphakatsini lwabuye lwaholela kulokusungulwa kwalelicebo.
Lelicebo lenchubo lekutfutfukiswa lafakwa ekhatsi
R960 000 kusekela tinhlelo kuleTikhungo temphakatsi teBuciko nga-2002/03.
Tikhungo temphakatsi temlandvo tenteka ngekusungulwa kwelicebo letikhungo temphakatsi tebuciko . I-DAC isungule budlelwano netikhungo letindzala tekucinisekisa kutsi kwakhiwa kwelikhono nekuniketwa emandla kwaleti letinsha. Lusekelo lwe-Federation ye- DAC'
ngetikhungo temphakatsi teBuciko lwasekelwe nga-Mashi kusekela ngalokungetiwe tikhungo temphakatsi teBuciko, I-DAC
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 4: Luhlelo lwema-athisti lamancane
Luhlelo lwema-athisti lamancane, lolunaka kakhulu
Umchudzelwano wavelonkhe lofaka ekhatsi 22 yebaculi
Labancane wabanjwa e-Unisa Auditorium, lapho
Lisekela leNdvuna Brigitte Mabandla langaphambilini laniketa
Leyavumela loyo naloyo lophumelele litfuba kuya esikolweni
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 5: Imizamo yeNhlangano yeKuVuselelwa kwetiMilo (MNUM)
Ngemizamo yechumanisa imicondvo yemaTiko ahulumende lahlukene ngekusungula nekuchuba kuVuselelwa kwetiMilo tinhlelo ngekhatsi kwahulumende,
LiTiko leTebuciko nemaSiko lichube kubamba lichaza kwayo yonkhe imikhakha yabohulumende basemakhaya nebetifundza. LiTiko laniketa R5 million ku-MNUM yetakhiwoncanti nemisebenti, laniketa lusekelo lwekuphatsa imisebenti yalo.
Timphumelelo letinkhulu:
UMbutsano wekuVuselelwa kwetiMilo
LoMbutsano wekuVuselelwa kwetiMilo lowahlelwa
LiTiko leTebuciko nemaSiko
Lwabanjwa mhlaka 18 Apreli 2002. lababambi lichaza labangu-1000
Labasuka kuto tonkhe tinkhalo temphilo bavumelane ngalolokulandzelako:
Sinyatselo seluhlelo lwavelonkhe.
Licebo lebudlelwano netinhlangano temisakato letiboniswe njengemgijimi wekucala wabo bonkhe bantfu balelive.
Luhlelo lolucondziswe kubudlelwano lokuhloswe ngalo kusebentisa licebo lelivisisekako nalelifaka wonkhe umuntfu.
Mhlaka 31 Januwari 2003, liShadi leTimilo lwaseNingizimu Afrika lwasekelwa imhlanganosikolo yekuhlela ngebuhlakani yabanjwa mhlaka 28
Leliveta timfuneko letibalulekile tebuhlakani be-MNUM,
Kufaka ekhatsi licebo lekuchumana nembono nesitatimende sembono.
Emamhlanganosikolo ekuhambisaneni kwetakhiwo nebabambisani, laveta licebo lekutsenga,
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Buciko, emaSiko neluLwimi emphakatsini
KUSEBENTA KWELUHLELO
lasungulwa. Kuniketwa kweluhlelotimali ngeLuhlelo loluncane
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
Imisebenti
Luhlelo 3: Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
Kutfutfukiswa kweTimboni temasiko
Kutfutfukiswa kwetimboni temasiko
Kubonwe njengendzawo leyinkhaba yekukhula kwemnotfo nekwakhiwa kwemisebenti.
Ngekumela, nekutfutfukiswa nekusekela ngetimali lokuhlosiwe
LiTiko lihlose kutfutfukisa imikhakha
Yemafilimu, Umculo, yemaphephadzaba, buciko,
Kucamba nebuciko balokubonwako.
Budlelwane bemave ngemave
Lihhovisi lemcondzisi lomkhulu weBudlelwane bemave ngemave licondze kucinisekisa kutsi buciko butfola imihlomelo lefanako nekuba yincenye yemphakatsi wemhlaba jikelele. Kulawula tivumelwano temave ngemave kwakha budlelwano bebuhlakani nemave lanikelako emave ngemave nekusekela kubamba lichaza kweNingizimu Afrika kumicimbi yangesheya kwetilwandle kusenkhabeni yalephothifoliyo.
LeSikhwama setemaFilimu netiTfwebuli savelonkhe singumtimba lophetse lobika ngco eNdvuneni yeTebuciko, EmaSiko,
Umklamo wekucedza inhlupheko neweLucecesho lwemakhono
Luhlelo lwekucedza inhlupheko
Lubukana nenhlupheko ngekunaka kumikhakha yeTebuciko,
Umculo, emagugu nelukhenkhetso lwemasiko
Luhlelo lwelucecesho lwemakhono ilingumklamo weminyaka lemitsatfu losekelwa ngetimali
LiTiko leteMisebenti, liniketa lucecesho kumikhakha yemakhono ebuciko, kucamba, nebuciko balokubonwako, emagugu,
Umculo netemafilimu.
Emave ngemave
Budlelwano
Injongo yaloluhlelo
Injongo yaloluhlelo yonkhe:
 ... Kukhutsata kuhlukahlukana kwetemasiko netimboni temasiko taseNingizimu Afrika;
 ... Kukhutsata budlelwane kutemasiko temave ngemave.
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwano bemave ngemave
Luhlelo lwakhiwe tinhlelo letincane letincane:
Kutfutfukisa emasiko.
Budlelwane bemave ngemave.
Kutfutfukisa emasiko
Ngemagama abo:
tikhatsi letihle tanga- 2002/2003
Imphumelelo lenkhulu yalomnyaka lophelile kwaba yimbizo yaVelonkhe yemakhono eBuciko leyahlanganiswa neMbutsano weMhlaba weNtfutfuko leSimeme (WSSD), futsi ngekubamba lichaza kwato tonkhe tifundza letiyimfica.
Yinye yetinzuzo letinkhulu kwaba ngulokukhula lokukhulu kwekwatisa kwebuciko nelikhono kuletifundza kubukana nemkhakha wemakhono ebuciko.
Kwesibili lokuhle kakhulu ngulokubekwa phasi lokuphelele
Kuveta imiphumela yebudlelwano nebetemiSakato,
BekuKhangisa, maPhephandzaba, kuPaka
NeKuphipha tincwadzi (MAPPP) SETA neliTiko letemiSebenti.
Lokunye lokuhle kakhulu kwaba nguloluhlolo lolwentiwa ngekuhlukahlukana kwetemasiko. iNingizimu Afrika yabamba i-INCD futsi yatsatsa buholi ngekuchaza simo ngekubuka ngesimo semave lesatfutfuka ngekuya kwalendlela lenconyiwe yekuvikelwa kwekuhlukahlukana kwetemasiko. Kwesine kwaba ngulokuciniswa kwaloluhlelo lwenhlupheko lolwadlulela kumyaka walo wesitsatfu wekusekela ngetimali.
Imiklamo leminyenti yacala kubonisa titselo talomsebenti
Lowentiwe kuto tonkhe tifundza letiyimfica."
Ngekuya kwemboni yetemculo sicale kubona linani letincomo teMculo.
LiCembu leteMsebenti weMboni licala kugucukela emgceni nemaTiko ahulumende labukene netincenye tekulawulwa kwemboni yetemculo. Sibonelo,
LiTiko letemiSebenti libukene nendzaba
Yetisebenti tetinkhontileka ngekubuka kulomTsetfo weteBudlelwano beteMisebenti (LRA). LiBhodi lekuNcedza ngetemTsetfo bahlangana futsi benta luhlelo kutsi baceceshe bammeli labamakhandidethi kulomkhakha.
Act kanye neluntjintjo kutabelo tebaculi ekusakateni. SiSekelo saVelonkhe setemaFilimu netiTfwebuli sisebenta ngalenkhulu imphumelelo futsi siciniswe kakhulu ngulokucalwa nguleSimo seSikhwama setemafilimu. Nga-2002, I-Sithengi Film Market yachuba kuhlangana ndzawonye kwemboni yetemafilimu njengekuvana nemkhakha wetekuchumana."
IKhansela yetiCucu teMboni yeteMaphephandzaba (PICC)
icinise lihhovisi layo futsi isungule licebo lelicacako nekubona sihlahla lesiyinkhinga lesivimbela kukhula. Imiklamo leMikhulu kube kusetjentiswa kwemaGama ekuCala kuMklamo weteMaphephandzaba newe kusungulwa kweLuchungechunge lwebabhali.
kulokubukwa kwa-2003/2004
Kunelinani lemiklamo leMikhulu lefana nekubonisa luhlelo lwenhlupheko nekukhankhasela kuchazwa ngetimali lokusha nekukhishwa nekusetjentiswa kwaloluhlelo lwe-CREATE SA
kucinisekisa kutsi itfula loku lokulindzelekile.
Sitawube sisungula imakethe yemculo njengeSithengi
Kwenta lunako lwekuhlangana kwabo bonkhe badlali bendzima kulemboni. Kufanele sisungule indlela lechunyanisiwe kakhulu kulomkhakha wemakhono ebuciko.
Sitawube senta lucwaningo lwetimphahla kulomkhakha wemakhono ebuciko nekusungula kutsi singatenta njani letimphahla kutsi tibe luchungechunge loluyimphumelelo. Lemboni yetemafilimu itawubona kusayinwa kwetivumelwano tekukhicina ngekubambisana ne-Ireland ne-Italy. Kuleminye imiklamo, sitawube sikhipha lokuma kweSikhwama setemafilimu kulungiselela 2004 uma iNingizimu
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
KUSEBENTA KWELUHLELO
Tindzawo tekubaluleka kwemiphumela, Imikhicito lekhishiwe
NeTimphumelelo.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 1: Imboni yetiNcwadzi nekuKhishwa kwetincwadzi
Kutfutfukiswa
LiTiko lichubekile kusekela liKhansela lesiCuku seTimboni temaPhephandzaba, kanye nekusungulwa kweLuchungechunge lebaBhali lelitfolakala kuSiKhungo seTiNcwadzi, EKapa.
LiTiko lincedze SiKhungo ngetiNcwadzi kulokusekelwa ngetimali kwemaGama ekuCala ekukhishweni kumaphephandzaba kwemklamo longumhlahlandlela, ukhicite ngemphumelelo tiNcwadzi letifanelekile kubafundzi labasha ngelinani letilwimi .
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 2: Kutfutfukiswa kweMboni yetemculo
Luhlelo lwemculo ngilo lelinemtfwalo wekusetjentiswa kwemasu lamabili labalulekile entfutfuko
Licebo leKukhula kweTimboni temasiko (CIGS)
Nga-1998, neliCembu leteMsebenti lemboni yetemculo
MITT nga-2000. Lolucwaningo lwe-CIGS lwabona tento letibalulekile lekumele tentiwe kuphumelelisa likhono lalomkhakha weteMculo lekufaka sandla ekukhuleni kwetemnotfo. I-MITT yenta 37 tincomo lebekubonakala kutsi tibalulekile kute kuncotjwe lendlela yanyalo lenganamphumelelo kulemboni.
Yomibili lemiculu ibona hulumende njengemtimba loneNdzima lebalulekile lekumele ayidlale kuchumanisa kufinyelela kumatfuba etemnotfo kuletimboni temasiko.
Ndzawonye nalamanye emaTiko ahulumende nemitimba lephetse, I-DAC isebentisa imiklamo lehlukene lehlose kutfutfukisa lemboni.
Lolokulandzelakko ngulemiklamo lebalulekile lena liTiko belinemitfwalo nga-2002/2003
umnyaka timali.
Lelibhukwana lemboni yetemculo libhukwana lemnyaka
Lelicuketse tinchukaca tekutsintsana nemniningwane
Lobalulekile wabo bonkhe badlali bendzima kulemboni.
kucinisekisa kutsi tindlela tekuchumana tihlala tivulekile kunobe ngabe ngubani lonenshisekelo kulemboni yetemculo yaseNingizimu Afrika. LiTiko linikete lusekelo kulomklamo kuleminyaka lemitsatfu lendlulile.
LeliViki lemCulo waseNingizimu Afrika ngumklamo wemnyaka
Lobanjwa ngasekupheleni kwa-Agasti, umklamo webudlelwano emkhatsini weliTiko neKhansela yeTebuciko yaVelonkhe (NAC). LeliViki lemCulo langa-2002
futsi insimu lenkhulukati yekutfutfukisa live laseNingizimu Afrika nemboni yekurekhoda umculo ngekusakata, kwatisa nekutfutfukiswa kwemikhicito yemculo yalapha ekhaya.
Ngesikhatsi seliViki lemCulo basakati bangeta
Loluhlu lwabo lwekudla umculo waseNingizimu Afrika,
Baniketa ema-athisti alapha ekhaya libala lekukhangisa imikhicito yabo
Lomcimbi wanga-2002 wanaka kulemisebenti yalelive,
Kwenta imisebenti yabaculi, matheknishiyeni
Naleminye imihlangano lehlobene nebhizinisi
 ... Ummeli ngalokuphelele nemakhandidethi ebammeli lamabili atawukhetfwa kutsi abukane nalokubambeleleka lokukhona kwemacala laletfwe kuliTiko yiNyonyane yemCulo yaseNingizimu
 ... umklamo weminyaka lemibili longumhlahlandlela utawentiwa e-Gauteng futsi lihhovisi litawuvulwa e-Newtown.
Lomklamo utawucala kuphuma nga-Oktoba 2003.
kucocisana ngendlela leya phambili mayelana netimvume tekusebenta kulemboni yetemculo.
Kuchumana lokungetiwe kutawentiwa nabo bonkhe labatsintsekako kulomnyaka timali wanga-2003/2004 .
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 3: Kutfutfukiswa kweMboni yetemafilimu
LiTiko linikete i-NFVF umtfombo lomusha
EmaTiko ekuHwebelana netiMboni newekuChumana. Labangani bacala kubeka endzaweni inchubomgomo, takhiwo netinchubo letitawusebenta njengenzuzo yekukhicitwa kwemafilimu kulelive. I-NFVF ibeke etafuleni lisu lebuhlakani lekutfutfukisa imboni yetemaFilimu yaseNingizimu Afrika.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 4: Kutfutfukiswa kwemboni yemakhono ebuciko
Timphumelelo letinkhulu:
nekuKhangiswa kweTintfo letinhle
Nga-2002/2003 imiklamo yeLihhovisi lemcondzisi
Lebe yimphumelelo ngalokwandlulele bekunguleMbizo yaVelonkhe yemakhono eBuciko kulomButsano weMhlaba ngeNtfutfuko leSimeme. ngalesikhatsi
KuKhangiswa kweTintfo letinhle kwamela
Incenye yaleMbizo, incenye lenkhulu
Kakhulu nguloKubakhona kweliTiko lapho kulembizo, leyakhiwe titabele letisuka kuto tonkhe tifundza letiyimfica nesitabele lesincane sibonisa imisebenti ye-DAC yekucedza inhlupheko.
Inchubo yacanjwa kutsi icinisekise kutibandzakanya kwelitiko ngalokukhulu, sibonelo sekubonisa lokukahle kwelubanjiswano ngekhatsi kwahulumende.
Lomcimbi waba yimphumelelo lenkhuku,
Ngetulu kwemiklamo lengu-380 yabamba lichaza nemali leyangena
Lemibukiso nyalo ibekwe ngalokuphelele
Lenzawo isebenta njengelihhabhu lelibalulekile
Tigcugcutelwa yi-CIGS. Letindzawo tifaka ekhatsi: kuchumanisa lomkhakha, kufinyelela kutimakethe letisimeme talapha ekhaya netimakethe temave ngemave, kufinyelela kutintfo tekukhicita buciko, lucecesho nekutfutfukiswa kwemkhicito, nekucamba kufinyelela emalini yeTebuciko ye- SMME.
Lapho lokwatfolwa kwakhishwa. Badlali bemboni
Labanenshisele bayamenywa kuletsa emasu emabhizinisi ku-IDC.
Njengencenye yenchubo yekucala libhizinisi,
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 5: Kutfutfukiswa kwemKhakha wekuCamba
Kuleminyaka lemibili ledlulile. Lomcimbi
Unguwo kuphela loyiNkhomfa yekucamba eNingizimu Afrika
Futsi lenkhulukati kulomhlaba loseNingizimu,
Loletsa bacambi labasuka emhlabeni jikelele
Ndzawonye kutsi babelane ngemicondvo nekubaluleka kwekucamba
Watfola titfunywa letingu-850 letingumlandvo nga-2002.
umklamo lokhetsekile webafundzi labancane labamnyama bekucamba wentiwa kutsi uphumelele ngeluncedvo lwe-CREATE SA.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 6: Imiklamo lekhetsekile
yekusungula insita yemave ngemave yekuhlukahlukana kwetemasiko. Liphepha ngetindzaba
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
KUSEBENTA KWELUHLELO
temave lasatfutfuka ngekuya ngekuhlangana kwemhlaba,
EmaSiko netekuHweba kwaniketwa emandla.
Leliphepha lajikeletiswa kakhulu kumave
Lasatfutfuka kute abeke umbono bese abeka etafuleni
UmPhumela loBalulekile 7: LokuCaphela temaSiko
LiTiko laniketa emandla i-HSRC kutsi
Ibuke kulenkhinga yekutsembeka lubalo lwetemasiko
Netibonisi futsi bancome licebo
Lekuniketa emandla luhlolo loluchubekako.
Lokutfolakale kucala kubonisa kutsi letibonisi letikhona
Atibonisi kahle simo setimboni temasiko taseNingizimu
Nebantfu labatsintsekako itawenteka kulomnyaka timali wanga-2003/2004 .
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 8: Umklamo wekucedza inhlupheko
Imphumelelo lenkhulu:
Umklamo wekucedza inhlupheko
Lowacala nga-1999, unikete ematfuba emsebenti
Kubantfu labangu- 2 700 futsi lacecesha bantfu
Labangu-10 000. Benti bebuciko labanyenti nebadlali
Bahlomulile kulolucecesho lwebhizinisi.
Kutfutfukiswa kwemkhicito kube kunaka lokubalulekile,
Ngemiphumela yekutsi lemikhicito lesuka kulinani lemiklamo yakhetselwa lembizo yemakhono eBuciko kulomButsano weMhlaba weNtfutfuko leSimeme leyabanjwa eJozi nga-2002.
Ngenca yemphumelelo yamahhala yekhonsathi
Yemculo lowabekwa njengeluhlelo weMculo
Etindzweni teMphakatsi e-Gauteng, i-trasti ye-MIDI yelula loluhlelo kuto tonkhe tifundza njengenceye yekugutjwa liViki leMculo nga-Septemba 2003. EKapa, emakhonsathi atsandvwa kakhulu kangangokuba linani lemakhonsathi laphindvwa kabili, kusuka kulamane nga-2001 kuya kulasiphohlongo nga-2002.
R176 000 imali yeTebuciko ngekhatsi kwetinyanga letintsatfu.
Uphumelele kutfola inkhontileka
Ngenca yalokuhlangana emkhatsini weKhumbula-Zulu ne-Sothebys, benti bebuciko basebentela likusasa lelibonakalako lekutsi labanyenti bangaceceshwa kusabalalisa kufuneka lokukhulu.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
KuNiketwa kweLuhlelotimali kweMklamo (R)
TiNdlu temilandvo nemaRekhodi TiNdlu temilandvo nemaRekhodi 100 000
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
KUSEBENTA KWELUHLELO
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 9: KuTfutfukiswa kweMakhono umklamo welucecesho lwekuTfutfukiswa kweMakhono
Timboni tebuHlakani tisunguliwe ngebudlelwano
neLiTiko letemiSebenti. Lelicebo lichaswa ngetimali
Sikhwama Savelonkhe seMakhono lesiholwa
Tekutfutfukiswa kwemakhono tiyangeniswa
Etinsimeni letahlukene, kufaka ekhatsi kukhicitwa
Kwebuciko, ibhizinisi yeTebuciko, kukhicitwa ngekwethekhnikhali
Kwemicimbi yalelive, kutfutfukiswa kwemkhicito,
Imiklamo yelucecesho leyengetiwe iyangeniswa
Ngekubambisana netinhlangano kulemboni.
A Kulawulwa kwemculo nekuphatfwa kwemklamo longumhlahlandlela kwachutjwa eMphumalanga
umnyaka timali.
Njengalenye yemiklamo lehamba phambili ekuTfutfukisweni kweMakhono.
Kusukela yabekwa nga-1992, lenhlangano beyitibandzakanya
Ekutfutfukiseni emathekhnishiyeni kutemsindvo,
Umbane netiteji. Lenhlangano inemalunga
Ebaceceshwa labangu-350
Nemathekhnishiyeni netinhlelo tekuntjintjiselana
Budlelwane bemave ngemave
Ngemagama abo:
tikhatsi letihle nga-2002/2003
I-INCP akusiyo kuphela leNkhomfa yaseKapa, kodvwa yonkhe lenchubo, lefaka ekhatsi
INdvuna lehola litsimba le-INCP kuyonhlangana nemCondzisi Jikelele we-UNESCO. Lendzaba yekusungula tinkhulumiswano temave letiphambili mayelana nenchubomgomo yeteMasiko yemhlaba wonkhe itfumela umlayeto lobalulekile emhlabeni.
LeNdzima lena i- DAC seyicala kuyidlala
Ensimini yemasiko yemave ngemave ibalulekile.
Emave lasatfutfuka futsi sizama kwenta kutsi emave lasatfutfuka lamanyenti abambe lichaza kumisebenti ye-INCP.
Yekucocisana ngekutfutfukisa emaSiko kulesigodzi."
ngenchubomgomo lenkhulu nekuntjinjta kwesimo:
Sintjintje lebesikubeka phambili kute sikhulise kubaluleka lokungatfolakala kubudlelwano bemave ngemave
Sesisukile kulendlela yemnikeli nemmukeli
Saya kulena yebudlelwano lobusimeme kubungani,
Lokuyindlela lesimeme yeluncedvo lwentfutfuko.
Budlelwano betfu bekucala,
Ngobe yatfola imali teminyaka lesihlanu kuya kulesihlanu
Futsi yakha indlela yekusebenta kahle. lendlela
Ibona tincenye totimbili tifaka sandla kulesikhwama nekusungula imiklamo ndzawonye.
Lendlela itawucinisekisa kusimama.
Sisebentise lendlela futsi sinetimphumelelo letinhle
Buholela kwekucala ekwakhiweni kwemisebenti esikhatsini lesitako.
uma sibuka ku-2003/2004
SineNdzima lebalulekile lekumele siyidlale ku-NEPAD
futsi kwenta loko kumele sibeke emaSiko enkhabeni nekuveta kubaluleka kwetimboni temasiko ekusimamiseni nekutfutfukisa kuhlukahlukana kwetemasiko.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
Lubanjiswano ngekhatsi kwemaTiko ngaloko libese luyabanjiswano.
Sitawuphindze sikhulise kakhulu iNdzima yeNingizimu Afrika kutinhlangano tekubambisana ngoba sisengakambuli kahle lelibala mayelana nekwenta bulunga kulemisebenti yekubambisana kulelive, futsi sidzinga kungeta imitfombo yemakhono kuletakhiwo tetfu letitfutfukisiwe. Kubambisana emkhatsini wemikhakha ngulenye indzawo lesitawunaka kuyo kute sikhone kufaka sandla kutincumo letitawutsintsa emaSiko."
Umklamo lomkhulu kutawuba ngulokutsakaselwa kweminyaka lelishumi yeNtsandvo yelinyenti eNingizimu Afrika ngesheya kwetilwandle kutawube yinselele ngebudlelwano bemitfombo letfolakalako.
Sitawube sibuka kuletinjongo
Tekutsakaselwa nekusebentisana neliKomiti
LeliHHovisi leNdvuna kusebentisa litfuba
Lekutfutfukisa lelive bese sinika lizinga letfu
NemaSiko lanenshiseko. Letinye tinsita lesitatisebentisa
Kugutjwa tinsuku tavelonkhe.
Tindzawo tekubaluleka kwemiphumela, Imikhicito lekhishiwe netimphumelelo
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 1: Tivumelwano letihlosiwe
Naletinye tindlela nebangani bebuhlakani bemave ngemave.
LiTiko kwanyalo ligcine tivumelwano letingu-32 temave ngemave,
Kufaka ekhatsi tivumelwano temave angababili, tivumelwano tekubambisana ngabanyenti, emakomiti lahlanganisiwe netinhlelo telubanjiswano (POC).
Leso naleso sivumelwamo ngumphumela weluhlelo
Netinkhulumiswano letindze netinchubo kucinisekisa kutsi
Tinkhontileka tihlangabetana netinjongo temacembu omabili.
Lolokulandzelako nguletinye tetikhatsi letihle temnyaka timali wanga-2003/2004 ngekuhlobana netivumelwano:
Linani lalesikhwama lilinganiselwa ku-R30 million ngemnyaka.
 ... Luhlelo lweLubanjiswano kuleminyaka
Aillagon, kucocisana ngekucinisa kubambisana kweNingizimu
i-France yatibophelela ekwandziseni lubanjiswano kufaka imikalo yahulumende-kuya-hulumende
Tindzawo letinconyiwe tekubambisana
Afrika ngekumenywa yi- DAC kutsi ente lutfulo lwemniningwane weliTiko kuleKomiti yePhothifoliyo yetebuCiko nemaSiko. Bulunga beNingizimu
Afrika lavakashela lelive kusayina lesivumelwano.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
KUSEBENTA KWELUHLELO
netiNchubomgomo temaSiko.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 2: Kukhutsata, kuniketa imitfombo nekuchumanisa kubambisana kwemave ngemave emkhatsini kwalabatsintsekako kutebuCiko nemaSiko eNingizimu Afrika nemhlaba jikelele.
Lemiklamo lelandzelako nebantfu batfola
Lusekelo lolusuka ku-DAC lwemisebenti lekuntjintjelana lwemave ngemave
Nga-2002/2003:
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
Yemdanso wanyalo.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
KUSEBENTA KWELUHLELO
Leyakhenkhetsa imiphakatsi yasemaphandleni eNingizimu Afrika.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
Lemishini yafika eNingizimu Afrika nga-2003.
Zealand kulomklamo wekulwa neGebengu ngeBuciko.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
KUSEBENTA KWELUHLELO Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 3: Kuchumanisa kubamba lichaza kumaforamu ebuhlakani emave ngemave
Imphumelelo lenkhulu:
Luchungechunge lwemave ngemave lwenchubomgomo yeteMasiko.
Lomhlangano wahanjelwa mave langu-21,
Mnu Matsuura, kutococisana ngekucutjelwa phambili kwembutsano wemave ngemave ngekuhlukahlukana kwetemasiko ngekhatsi kwe-UNESCO. Emalunga laniketwe lomsebenti bekasebenta ngensita lebhaliwe lengumhlahlandlela kuleminyaka lemibili ledlulile.
Ingcoco yenhlangano ngekuhlukahlukana
Kwemasiko yavunywa ngalokulandzelako
LiTiko labamba lichaza kulomButsano
LaSebentako eMagugu nemihlangano yekusungula yekuvikelwa kwemagugu. I-DAC
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 4: Ematfuba elucwaningo
Nekusunulwa kwetindzawo letifanako tenshisekelo temakhono ekubambisana kwemave ngemave
Ngetinjongo tekucinisekisa kutsi tivumelwano
Telubanjiswano nebudlelwano tisekelwa
Kumniningwane locinile, liTiko labamba futsi labamba lichaza kulemikhenkhetso yetifundvo nga-2002/2003:
LuKhenkhetso lekuFundza Live
Lekusakhiwo lesigcine lesikhwama eNingizimu Afrika. Lesikhwama silindzeleke kutsi sicedvwe ekupheleni kwa-2003.
Lomklamo ucondze kusungula insita letawuchuba kwakhiwa kwenchubomgomo yetebuCiko nemaSiko yasekhaya.
I-Chile naletinye tindzawo telubanjiswano kutemasiko temave ngemave netivumelwano tekukhicita ngekubambisana emkhatsini
Cuba lwacalwa liTiko leTebuciko nemaSiko njengendlela yekuphusha kucinisa budlelwano emkhatsini kwemikhakha yahulumende neyangasese. Umcondvo bekukuzama kutfola ematfuba ekuntjintjiselana ngekwemasiko nematfuba ekutimaketha kwetimboni temasiko kanye nekuhlola ematfuba e-protocol yekuntjintjisana ngekwemasiko netivumelwano letisayiniwe tekukhicita ngekubambisana nema-Caribbean countries.
Kucocisana ngetindzawo lekungahle kubanjiswane kuto nekuntjintjisanwa kwetemasiko.
Taiwan, Tisebenti letimbili teliTiko leTebuciko nemaSiko takhetfwa kutsi tibambe lichaza kuloluKhenkhetso lwekuFundza emaSiko lweLusha
Lobelubanjwe nguhulumende wase-Taiwan. Injongo yalolukhenkhetso lekufundza bekukwakha kucocisana emkhatsini wa-80 wetitfunywa wemave lahlukene kanye nekufundza ngawo.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave
Lapha ekhaya, tinkhulumiswano tabanjwa kumave ngemave.
umCondzisi wema-Ejensi etemasiko ema-French ngesheya kwetilwandle kuphumelelisa kubambisana kwabohulumende.
Nelinani letakhiwo temasiko letibitiwe,
Kwavunyelwana kutsi le-Institute itawungena esivumelwaneni
Sisekelo sekubambisana mayelana
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe neLayibrari yaVelonkhe Imisebenti
KUSEBENTA KWELUHLELO
Imisebenti
Kuniketwa lokuphelele kweluhlelotimali kulelo nalelo Hlelo loluncane
Luhlelo 4: Emagugu, Imisebenti yetiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe neLayibrari yaVelonkhe
Takhiwo temagugu
Kutfutfukiswa kweMagugu
Likhansela lemaGama etiNdzawo taseNingizimu Afrika
TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe
Imisebenti yetiMali
Emagugu
Kucinisekisa kutsi emagugu aseNingizimu Afrika
Abonisa lokuhlukahlukana lokunotsile kwalelive
Kwalesikhatsi lesidlulile lwetintfo letitsintsa i-DAC.
Kugcina emagugu laphilako nekulungisa emaphutsa
Asesikhatsini lesidlulile sekwetfulwa kwemagugu
Kumaphuzu lasenkhabeni yalomsebenti.
ibika ngco kuNdvuna.
TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe
LeTiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe acinisekisa kutsi
Emagugu etakhiwo talelive ahlelwe,
Asungulwa futsi alawulwa ngemphumelelo.
Lokusetjentiswe ngiwo onkhe emaTiko ahulumende,
TiNdlu temilandvo nemaRekhodi tiyinkhaba yemtfombo yebacwaningi, benti benchubomgomo nalabatsintsekako nesakhiwo lesibalulekile ekuvikeleni nenkhumbulo yesive nemalungelo lakumtsetfosisekelo netakhamiti kufinyelela kumniningwane wahulumende.
Imisebenti
Yavelonkhe
YeLayibrari
Imisebenti yaVelonkhe yeLayibrari
Leyakhiwe linani lemitfombo lebalulekile yeLayibrari yaVelonkhe icinisekisa kutsi emagugu ekuhlakanipha alelive ayafinyeleleka kubo bonkhe Bantfu baseNingizimu Afrika.
Yekubhaliswa timphawu tavelonkhe
Nemasimbuli lafaka ekhatsi
Emasimbuli esive nemamiyalelo
Emagugu,
TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe,
ILayibrari yaVelonkhe
Injongo yaloluhlelo
Injongo yaloluhlelo lephelele ngulena
 ... Kusekela takhiwo temagugu nekukhutsata, nekusela nekugcina emagugu eNingizimu
 ... Kuhlela emagama etindzawo;
 ... kutfola nekulawula emarekhodi ahulumende nalangasiwo ahulumende lanekubaluleka lokukhulu
 ... Kubhalisa kumelwa kwe- heraldic, magama;
magama lakhetsekile nekufana kwetinhlangano netakhiwo.
Loluhlelo luhlukaniswe laba tinhlelo letincane letintsatfu ngalokulandzelako:
 ... Emagugu neliKhansela leMagama etiNdzawo taseNingizimu Afrika
 ... TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe taseNingizimu Afrika
 ... Umsebenti weLayibrari yaVelonkhe
Emagugu
Ngemagama abo:
tikhatsi letihle tanga-2002/2003
Ngekuya ngeliKhansela lemaGama etiNdzawo taseNingizimu Afrika
Sizuze lokuningi mayelana
Nedathabhesi yavelonkhe kanye nekuvunyelwa kwekutfolakala kwemsebenti wetincingo futsi litawuncedza kunciphisa lokubambeleleka kwemagama langu-57 000."
Kumagugu langatsintseki sente imiklamo lengumhlahlandlela levetwe kulelicebo letfu langa-2002.
Sibambisene netakhiwo temfundvo lephakeme
Kwenta imihlahlandlela yaleminye imiklamo."
Kubudlelwano betakhiwo temagugu besisolo sikhuluma ngengucuko. Sikhonile kutfola timali tengucuku kusukela nga-2002/03
kuya phambili. Tibonisi tekuSebenta lokuBalulekile(KPIs)
tasungulwa letaholela kuletincomo temklamo.
Lama-KPI bewaguculeka kakhulu mayelana nekutfutfukiswa kwemtfombolusito yeluntfu, imibukiso lebonisa kuhlukahlukana kweNingizimu
Afrika, ngebulwiminyenti nekusebentisa kuhlukana ngekwebulwiminyenti. Siphindze futsi sizame kwenta ncono kufinyelela futsi naletinye tinsita letingasetjentiswa kucinisekisa kufinyelela kulwati nemniningwane kumele kumele itfolakale ngelulwimi lwemiphakatsi lapho takhiwo tibekwe khona.
Letakhiwo taphindze tacelwa kutsi tibuke
Kutinkhulumo mphikiswano letisihloko sekuVuselelwa kwetiMilo
Ne-HIV/Aids, kanye nekubandzakanyeka kwemphakatsi nekubamba lichaza, nekucinisekisa kutsi bavuna kumitfombo yemphakatsi, sibonelo, lwati lwetinhlelo tendzabuko.
Sitsemba kutsi ngalendlela lena imiphakatsi
Itawuheheka kutsi isebentise takhiwo.
Sitawube sicapha inchubekela phambili
Yalemiklamo ngeliso lelibukhali ngenjongo yekubumba
Kusekelwa ngetimali kwesikhatsi lesitako."
Eluntjintjweni lolukhulu lwenchubomgomo neletesimo:
Sibone ematfuba langetiwe kulesiPhakamiso mTsetfo seBuciko, EmaSiko nemaMagugu.
Lendlela lesibukene ngayo nengucuko yeluhlelotimali, sibonelo, ibonisa kutsi inchubomgomo ingakhuliswa njani. I-PFMA iletse luntjintjo kulesimo setakhiwo.
Sidzinga tonkhe takhiwo kutsi tibike
Futsi titiphendvulele kutinhlelotimali. Loku kwenta kubuswa,
Futsi akuvimbeli buhlakani bato, ngaloko
Kutibusa kweluhlakamsebenti lwabo lwabo alukhinyabetwa
Kodvwa kumele batiphendvulele. Uma kubukwa kulomlandvo wemiklamo, lwati lusifundzise kutsi liTiko lidzinga imitimba yemphakatsi letawusebentisa lemiklamo ngekhatsi kweluhlakamsebenti lwenchubomgomo, kute sikhone kuphutfumisa lokuphuma kwaletakhiwo."
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe neLayibrari yaVelonkhe Imisebenti uma sibuka ku-2003/2004
Yinye indlela lesicondze kuya kuyo kubuka kulokusungula kwenchubomgomo yekubuyiselwa kwetintfo.
Akuzange kube netinkhulumo mphikiswano etindzabeni letiningi,
Sibonelo, lokungcwatjwa kwalabashona etimphini nekutsi iNingizimu Afrika ibukana njani naloku.
Sitawube sibuka ekusheshiseni kwemiklamo yemlandvo
Nekufaka phakatsi umphakatsi. lokunye
Lesikubukako kwenta ncono budlelwano betakhiwo temagugu tetfu, sibonelo kwakha likhono, tincomo temklamo wekuhlela nemklamo wekubhala kutakhiwo temagugu."
LiTiko litawube lenta bummeli bemagugu, ngekuhambelana ngetindlela temave ngemave.
Emagugu bewanganakwa
Ekubhaleni kwesivumelwano kuvikela emagugu. Emagugu atawuba yinsita lebalulekile yentfutfuko, yekungenisa imali, kuVuselelwa kwetiMilo netekuVakasha."
Tindzawo tekubaluleka kwemiphumela, Imikhicito lekhishiwe netimphumelelo
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 1: Kuciniswa kwetiVumelwano temave ngemave
wekungenisa nekutfumela ngaphandle kwalelive kwetimphahla temaSiko ngalokungakavunyelwa ngumtsetfo.
Lesivumelwano ngekuvikelwa kwemphahla yetemasiko
Ngesikhatsi semphi lekuhlonyiwe, kanye
Nesivumelwano sebulunga bemave ngemave.
SiKhungo sesifundvo sekuGcinwa nekuBuyiselwa
KweMphahla yemaSimo (ICCROM).
Kutsi isayinwe futsi
Kuciniswa kwaletivumelwano
Kubeka imitfwalo yemhlaba kuNingizimu Afrika yonkhe
Kanye nemkhakha wemagugu ikakhulukati,
Futsi ivula ematfuba lamakhulu elucecesho nekwenta
Luchungechunge lwemave ngemave.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 2: Kusungulwa kwenchubomgomo
Tinchubomgomo tekubuyiselwa kwensalela tebantfu,
Ngekubuyiselwa lokubalulekile kanye kwentiwa kwetinkhumbulo
Temphakatsi kutsi tibe tangasese tibhaliwe futsi
Titawutfutfukiswa ngemphakatsi nalotsintsekako.
Tinchubo tekuchumana titawentiwa nguleliKhansela
Lelitsandza kukhetfwa lemaGugu aVelonkhe (NHC).
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 3: Takhiwo temasiko lamagugu letincunyiwe
Sikhatsi selihhovisi lemakhansela labusa
Takhiwo temasiko lamagugu letincunyiwe letiyimfica kanye netakhiwo
Lubito lekukhetfwa kwemalunga lamasha elikhansela
Lwentiwa emisakatweni ngetilwimi letisitfupha letisemtsetfweni
Futsi neliphanela laniketwa umyalelo wekululeka lihhovisi leNdvuna ngekucashwa kwalamakhandidethi lakhetsiwe kulamakhansela. Emalunga emaKhansela etakhiwo letilishumi akhetsiwe.
Bunyenti balabatsintsekako, emakhono nelwati
Lolumelwe kulamakhansela lubeka lomkhakha wemagugu esimeni sekubusa lokukahle, kwekucinisa kweluntjintjo lolubalulekile lwalomkhakha nekusekela timfuneko tangemphela tentfutfuko yavelonkhe.
LeliKhansela lemaGugu aVelonkhe (NHC) lelisha
Lakhetfwa futsi labekwa ngalokusemtsetfweni
Nga-Agasti 2003. Lomtimba utawuncedza leLihhovisi leNdvuna
Kuchumanisa kwekusetjentiswa nekusungulwa kwenchubomgomo mitimba lehlukene kumkhakha wemagugu
I-NHC itawucedzelela lokutfutfukiswa kwaletinchubomgomo letingubhalo letishiwe ngenhla futsi latise Lihhovisi leNdvunangekusetjentiswa kwato.
Lenchubo yekusungula baPhatsi bemtfombo wemagugu etifundza (PHRAs)
nemaTiko etifundza ngalomsebenti. Kulandzela lemhlanganosikolo, ema-PHRA asunguliwe eifundzeni letine, bese kuba nasinye sifundza lesibita kukhetfwa kwebantfu bese kutsi letinye letintsatfu tisacedzelela tinchubo tato.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe neMisebenti yeLayibrari yaVelonkhe
KUSEBENTA KWELUHLELO
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 4: Ingucuko
LiTiko laniketa imali lelinganiselwa ku-R6,5
Injongo yaloluhlelotimali bekukuncedza takhiwo uma tihola ingucuko futsi lube sibonelo semphumelelo kutindzaba letihlobene nebhizinisi yawo leyinkhaba. Liphanela labekwa yiNdvuna kutsi liluleke liTiko ekutseni lingakhipha njani lolusekelo mali loluniketiwe.
Kule-15 yetakhiwo temagugu tavelonkhe,
Lusekelo timali. Letakhiwo titawucalisa imiklamo
Lebukana nebulwiminyenti, kwatisa nge-Aids, kusungula imibukiso lemisha lebonisa lokuhlukahlunana kwemphakatsi waseNingizimu Afrika, kubuyisela imisebenti yeTebuciko yaseNingizimu Afrika, kwakha budlelwano emkhatsini wetakhiwo temagugu, kusekela tinhlelo letifundzisako nekusungula idathabhesi yemathuna ebantfu labafa emphini.
kulomnyaka timali wanga-2003/2004, R8,3 million itawutfolakala yetingucuko leticondziswe etindzabeni letihlobene nekutfutfukiswa kwemtfombolusito yeluntfu, kutfutfukiswa kwebantfu lokucodnziswe kubo lomsebenti nekulungiswa kwetakhiwoncanti temibukiso.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 6: Kwesekelwa kwesikhashana kwelilungelo lemibukiso yenkhululeko ngumklamo wekubambisana emkhatsini wabohulumende baseNingizimu Afrika naseCanada netakhiwo temagugu. Lombukiso ubuka lomlandvo lomudze wekuchumana emkhatsini webantfu bemaSiko lahlukene eNingizimu
Afrika, kusuka kulobufakazi basekucaleni bekubakhona
Kwemphilo yemuntfu kulelivekati kanye naleNingizimu Afrika yanyalo yangemuva kwelubandlululo. Lokukucoca ngabomabonakudze kutawutsatsa kumisebenti yeTebuciko, ma-artifacts, imiculu kanye nemisakato yemsidnvo nekubona kute tivakashi tibe nelwati lekutsakasela umoya wenkhululeko lotungeletelwe kuMtsetfosisekelo waseNingizimu
Afrika. LeliTiko lente luchaso mali kutsi lutfolakale
Lwekusungulwa kwalomcondo, kucanjwa
Kwalombukiso nekusungulwa kweluhlelo lolufundzisako.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 7: ImiKlamo yeteMlandvo
Ngaphasi kwelikhwapha lemKlamo weteMlandvo, linani lemiklamo yemamnyuziyemu lemisha icaliwe, lenkhulukati bese kuba nguMklamo we-Freedom Park lamamnyuziyemu lamasha atawuchubekisa injongo yekwenta ncono lokumelwa kwalomkhakha wemagugu kulelive.
Timphumelelo letinkhulu:
Ngekuncedvwa kuniketwa kwe-METF lokungetiwe, inchubekela phambili yentiwe ngelicebo letakhiwoncanti nekuhlolwa kwekukhinyabeteka kwesimo.
Uvuliwe, futsi tintfo leticanjiwe
Titawukhetfwa bese tihlulelwa nga-Julayi 2003.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe nemisebenti yeLayibrari yaVelonkhe 9
Ngamhlaka 16 Juni 2002, umcimbi lokwenta kube semtsetfweni
Tabuyiswa tisuka e-France ngemuva kwetingcociswano letindze.
Licembu lekubukwa kulo lasekelwa kute liluleke liTiko ngenchubo yekungcwaba letinsalela mhlaka 4 Agasti 2002. kwavunyelwana kutsi umsebenti wekubambisa kumele ubanjwe kucala kute kubuyiswe sitfunti sakhe ngemuva kwekutsi waboniswa angcunu futsi wasetjentiswa njengesinongo sesayensi.
Wabese uyangcwatjwa emcimbini wemphakatsi mhlaka 9
LiTiko belisebentisana ndzawonye
Kusungula lisu lekulawula kugcinwa kwelithuna
Lakhe lisesimeni lelakhinyabeteka ngenca
Yetimvula letinkhulu letana kulendzawo.
Timphumelelo letinkhulu:
Luhlelo lwekukhunjulwa kweMphi yemaNgisi nemaBhunu yaseNingizimu Afrika lwacalwa nga-1999, futsi lwacala kusebenta ngekutsakasela kusayinwa kwesiVumelwano sekuTfula e-Vereeniging ngamhlaka 1 Juni 2002, lokwafaka ekhatsi lokutibophelela kabusha kweNkhumbulo yaVelonkhe lefaka wonkhe umuntfu kuleMphi yemaNgisi nemaBhunu yaseNingizimu, kanye nekumbulwa kwembhalo.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 7: Magama eteNdzawo
Lokusungulwa kweliKhansela leMagama etiNdzawo laseNingizimu Afrika nga-1999 kunikete likhaya lelisemtsetfweni lwenchubo yekuntjintja emagama etindzawo kulelive kubonisa lentsandvo yelinyenti lensha. Umsebenti walelikhansela ufaka kuhlola emagama kutsi anesipelingi lesikahle nekwenta lucwaningo kute litfole imvelaphi lengumlandvo yemagama lekungiwo etindzawo. Ngenca yekutsi kwanyalo kunekusalela emuva kwemagama langu-57 000, likhansela litawusebentela kucinisekisa kutsi ayacedvwa nga-2005.
Kusebentisa lenchubo idathabhesi lebanti
Yemagama etindzawo yentiwe.
Ledathabhesi iphumelelise liTiko kutsi litfule lolokulandzelako:
 ... Kulawula nekucapha emagama avelonkhe etindzawo
 ... Kugcina emagama etinzawo lamasha kuledathabhesi yemagama avelonkhe etindzawo.
 ... Kucapha nekuchumanisa inchubekela phambili mayelana neticelo letifakiwe.
 ... Kumelwa ngalokufanako kwedathabhesi yemagama avelonkhe etindzawo.
 ... Kwenta inchubo yekulawulwa kwemibiko yemniningwane.
 ... Kufakwa kwemininingwane lemisha kuledathabhesi ngaso sonkhe sikhatsi nekumukelwa kwe-inthanethi.
 ... Umbiko lovele utibuyele nekubika kubafaki ticelo.
 ... Kutingetekela ngekwawo kwemagama lavunyiwe ku-SANGC Gazetteer.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Emagugu, tiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe nemisebenti yeLayibrari yaVelonkhe 9
KUSEBENTA KWELUHLELO
Timphumelelo letinkhulu
Lamagama lalandzelako antjintjiwe kulomnyaka timali lodlulile.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe nemisebenti yeLayibrari yaVelonkhe 9
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 8: Emagugu
Nga-2002/2003, LiTiko lachubeka kusekela
Zindala Zombili, umDanso weSitfu waVelonkhe
Wemnyaka kanye nefestivali yemculo ngaphasi
Lefestivali libala lekubonisa nekukhutsata
Lemidanso lenotsile nalehlukahlukene yendzabuko yesinftu,
Kanye neMculo waseNingizimu Afrika. Lefestivali
Yakhiwa michudzelwano lengu-22 yetigodzi kanye nalengu-8 yetifundza
Letakha ifestivali yavelonkhe.
Ibandzakanya ngetulu kwa-600 yebadansi nebaculi
Kumikhakha lelinganiselwa ku-28.
LeliTiko, ngetiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe,
Ekusungulweni kwelirekhodi lagezi letemilandvo njengencenye yemklamo
Longumhlahlandlela wetiNdlu temilandvo nemaRekhodi
Etendzabuko yetemasiko (ICA). Injongo yalomklamo
Kusungula titfutsi letitawufaka sandla ekutfolweni kabusha
KwemaSiko endzabuko lanotsile alelive
Nemagugu ngekusungula imiklamo letawucoca, irekhode, ipake, igcine ngagezi futsi isabalalise lolokucuketfwe ngulomniningwane, imfundvo, kongiwa, kutfutfukiswa netinjongo tekwenta imali.
Kulomnyaka timali lodlulile, INdvuna
Yavuma kuchaswa ngetimali kwelucwaningo lolucondziswe kumculo wendzabuko nemlandvo wemlomo lolutawentiwa manyuvesi lamatsatfu lebekancishwe ematfuba ngaphambilini aseNingizimu Afrika, yinyuvesi yase-Fort Hare eMphumalanga Kapa, iZululand KwaZulu-Natali neVenda eLimpopo. Lamanyuvesi atawucwaninga tonkhe tincenye temculo wendzabuko, kufaka ekhatsi imisebenti, tinsimbi tekudlala umculo, nemlandvo wemlomo lophekeletela lencenye lebeyinganakwa ngaphambilini yemagugu etfu, lamanye awo asedvute nenshabalalo.
TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe aseNingizimu Afrika
Ngemagama abo:
Kutikhatsi letihle nga-2002/2003
Umlandvo wetemlomo ube sikhiya ekuntjintjeni lokucuketfwe nguletiNdlu temilandvo nemaRekhodi. Nga-2000 sacala
Luhlelo lwemLandvo wemLomo waVelonkhe ngemklamo
Longumhlahlandlela nelucecesho lwetisebenti tetiNdlu temilandvo nemaRekhodi ngetindlela tekucoca umlandvo wemLomo.
Ngaleso sikhatsi liphanela letati lakhiwa kutsi liluleke iNdvuna ngenchubo futsi litfule tinkhombandlela tekutsi umLandvo wemlomo kumele ulawulwe njani kuvelonkhe. Kwanyalo kunemiklamo lelinganiselwa ku-20
lechaswa ngetimali liTiko, futsi imikhicito lekhishiwe yalemiklamo iya kuletiNdlu temilandvo nemaRekhodi futsi iyabhaliswa kudathabhesi yerejista yaVelonkhe yemiTfombo yemLomo (NAROS), yenta kutsi umniningwane utfolakale kalula. LetiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe lisekele i- web site yalo kulomnyaka lophelile futsi siyachubeka kukhulisa tindlela tetheknoloji yemininingwane."
Sisungule iphothifoliyo yekufinyelela kanye nesekhala semsebenti savulwa ngalena njongo. Kwanyalo sisungule licebo lekufinyelela lelisebentako futsi simukela bantfwana besikolo nalaba labayekele sikolo kuleprofeshini yetiNdlu temilandvo nemaRekhodi. TiNdlu temilandvo nemaRekhodi temaFilimu, ema-Video nemSindo limema bantfu kutsi bafinyelele kuletimphahla temlandvo, sibonelo, ekusakakatweni lokukhetsiwe.
Sibonelo, ngeLusuku lwemaLungelo eLuntfu
Bantfu baseNingizimu Afrika bacala kubona kutsi
kunchubomgomo lenkhulu neluntjintjo lwesimo:
kusigaba 5 semtsetfosisekelo wase-Riphabliki yaseNingizimu Afrika kubekiwe kutsi tiNdlu temilandvo nemaRekhodi tingumtfwalo wetifundza. Lokuniketelwa etifundzeni kwetiNdlu temilandvo nemaRekhodi ngumklamo lomkhulu. Tifundza letintsatfu, i-Freyistata, KwaZulu-Natali neMphumalanga
Kunetifundza letisihlanu ngaphasi kwalohulumende lomusha
uma sibuka ku-2003/2004
Nga-1999, iNingizimu Afrika yacelwa kutsi ibambe lithebula leliKhansela lemave ngemave letiNdlu temilandvo nemaRekhodi nga-Oktoba 2003. Lomhlangano utawubanjwa eKapa futsi ungumklamo lomkhulu wanga-2003/2004. INingizimu Afrika itawuvela njengesihloko lesibalilekile sengcociswano, ikakhulukati mayelana nekugcinwa kwemculu weliKomishana lemaCiniso nekuBuyisana. Lokuniketelwa etifindzeni kwalomklamo kuyintfo lenkhulu neyesikhatsi lesidze, lokuchunyaniswa nemklamo wekwakha emakhono etifundza."
Tinhlelo tekufinyelela titawungetwa, futsi nemklamo weMlandvo wemLomo utawuchujtwa ngoba kunetintfo letinyenti letingakafakwa kulomculu kuze kube ngunyalo.
Tindlela tekwenta letingetiwe titawungeniswa kulomnyaka futsi sitawusebentela ekwenteni i-heraldry kuba ligama lelingasilo langaphandle bese siyenta kutsi ibe yase-Afrika ngendlela singakhona ngayo.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 1: Emacembu lavakashako kuletiNdlu temilandvo nemaRekhodi:
Ngalesikhatsi salomnyaka lesiwubukako, 212 yebantfu bavakashela letNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe. Kuletivakashi, 77
bekubafundzi labasuka kutakhiwo temfundvo
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe nemisebenti yeLayibrari yaVelonkhe 9
KUSEBENTA KWELUHLELO
Letinye tivakashi tifake tisebenti teliTiko leteTindlu, tihambi letisuka e-Iran, Egypt nase-Canada, bacwaningi, bothishela nebafundzisi basemanyuvesi. Njengencenye yeluhlelo lwekufinyelela, lamahora endlu yekufundzela ngemgcibelo wesitsatfu waleyo naleyo nyanga alulwa.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 2: Kuyisa letiNdlu temilandvo nemaRekhodi eBantfwini
Loluhlelo lwekufinyelela lwavakashela tikolo e-Pitoli kute lifundzise bafundzi nabothishela ngeKubaluleka kwetiNdlu temilandvo nemaRekhodi emphakatsini wetfu. Loluvakasho beluyincenye yeluhlehlo lwekufinyelela lekuveta ebaleni imisebenti yetiNdlu temilandvo nemaRekhodi kumiphakatsi yaseNingizimu Afrika.
Letinye tikhatsi letihle tifaka ekhatsi lolokulandzeko:
 ... Bothishela eMamelodi bamenywa kutsi bavakashele letiNdlu temilandvo nemaRekhodi kanye na-15 bothishela labayincenye wesicuku selikomiti lemlandvo beta.
 ... Ngemuva kwekuvakasha emahlandla lamaningi kuletikolo eSoshanguve, letisebenti taloluhlelo lwekufinyelela tamenywa enkhambini yetemlandvo lebeyihlelelwe bafundzi nabothishela e-Roodeplaat.
Balinganiselwa ku-300 bafundzi
Labaya kulenkhambu. Tisebenti taloluhlelo
Tatfula lemisebenti nake nemisebenti neyetiNdlu temilandvo nemaRekhodi. Bafundzi babambe lichaza, babuta imibuto leminyenti.
 ... Kwetfulwa kwentiwa kumniningwane kubafundzi beSayensi eNyuvesi yaseNingizimu
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 4: I- Bureau of Heraldry i-Bureau of Heraldry ikhutsata iphindze ishumayele kuhlonishwa nekuvisiswa kwemasimbuli avelonkhe kulelive. Le-Bureau iniketa umsebenti yekubhalisa tonkhe timphawu tavelonkhe netimbeji, netinchubo telinani lemibuto yemnyaka mayelana nemasimbuli avelonkhe aseNingizimu Afrika. Kulomnyaka lesiwubukako i-Bureau yasungula ngemphumelelo futsi yangenisa ema-oda lamatsatfu avelonkhe, lekaniketwa nguMongameli kwekucala nga-Disemba 2002.
Timphumelelo letinkhulu:
Kuniketwa kwema-Oda laMasha aVelonkhe.
Ema-Oda laMasha aVelonkhe lamatsatfu aniketwa nguMongameli Thabo Mbeki kutakhamiti letifanelekile kanye netivakashi temave ngemave emcimbini mhlaka 10 Disemba 2002. Lama-oda avelonkhe amiklomelo lesetulu kakhulu langaniketwa kuBantfu labahlukene baseNingizimu Afrika nobe baholi labavelele bangaphandle nalabanye iNingizimu Afrika lefisa kubahlonipha.
I-Order yeMapungubwe yaniketwa kuTakhamiti taseNingizimu Afrika temphumelelo lenhle nalehamba phambili.
Iniketwa kulaba labafake sandla ngalokuvelele
Kulomzabalazo wentsandvo yelinyenti nemalungelo eluntfu, kwakha sive nemsebenti wemphakatsi, nekutfula nekuvikeleka.
Nalabanye bantfu ngekutfutfukisa kutfula, lubanjiswano nebungani neNingizimu
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe nemisebenti yeLayibrari yaVelonkhe 9
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 4: Lucecesho tiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe taseMalawi tamema tiNdlu temilandvo nemaRekhodi nemiSebenti yemaRekhodi yaVelonkhe yaseNingizimu Afrika kutsi incedze
Ngekuvisiswa wemklamo wemlandvo wemlomo. Ngetulu kwaloko,
Njengencenye yekwakha likhono letifundza, luvakasho
Lwentiwa loluya kuTiNdlu temilandvo nemaRekhodi taseMtata kuyohlola takhiwo nekuncedza ngemalungiselelo ekutfutsela kulesinye sakhiwo.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 5: Kongiwa
Imisebenti yeKongiwa yenta imisebenti lefana nekongiwa,
Kuphindze kunikete inkhombandlela yebucwepheshe kumisebenti
Lefana nemibukiso, kulawulwa kwemvelo, kugcinwa kwemculu,
Tikweleti nekugcinwa kwetindlu ngalokutayelekile.
Imisebenti yetiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe yekonga ingabutsetelwa ngalokulandzelako:
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe nemisebenti yeLayibrari yaVelonkhe 9
KUSEBENTA KWELUHLELO
Tinombolo tekubophelela
Tindzaba taleNdle yemilandvo 380
Kujutjwa kwema-Bhodi 2 000
Tinombolo temSebenti weKongiwa ema-rebound etiNcwadzi 20
emaBalave lalungisiwe (lahlotjisiwe alinganiswa) 3 917
Icalile futsi netiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe
Tingiko kokubili lilunga nendzawo yekugcina imininingwane.
Labese atfunyelwa enhloko hhovisi ye-DISA. Uma sekaphelele, yemaphephandzaba, lanemakhasi langu-18 ngalinye, akotjwa.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 8: Imiklamo lekhetsekile tiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe iyatibandzakanya kumklamo waMongameli wekubuyisela nekugcina ema-Timbuktu manuscripts. Luhlelo lwekongiwa kwalama-manuscripts lwadvwetjwa nekutfulwa kulomklamo kwentiwa kuNdvuna E Pahad weBuNgameli neLisekela leNdvuna Mabandla.
Timphumelelo letinkhulu:
Manuscripts ngetiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe aseNingizimu
Tiphindze tinikete umniningwane wemlandvo nemagugu emasiko alelivekati.
Lama-manuscripts alinganiselwa kutsi asuka esikhatsini
Yinye yetincenye letibalulekile yalama-manuscripts
Kutsi ibonisa lisiko lekusebentisa
Emagama labhaliwe ekurekhodeni emagugu,
Ngetulu kwalamasiko lacinile emlomo lawa lelivekati lelatiwa ngawo.
Lokubhalwe ephepheni lelilula, lamanye alamagama acala kushabalala, lwati lweNingizimu Afrika kkongeni tintfo letimagugu ngaloko luyadzingeka.
TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe tibandzanyeka kumklamo wekucedza inhlupheko, lotawucecedza emalunga emphakatsi ekonga nemakhono ekwenta emabhokisi.
Loku kwentiwe ngekubambisana
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 9: Imiklamo yeMlandvo wemLomo
Nga-2002/2003 imiSebenti yemaRekhodi etiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe yaseNingizimu Afrika yasekela imiklamo lengu-20 yemlandvo yetemlomo. Lelelandzelako nguleminye yalemiklamo leyatfola lokusekelwa ngetimali:
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe nemisebenti yeLayibrari yaVelonkhe 9
 ... Umculo weMlandvo lophilako wetiNdlu temilandvo nemaRekhodi ... Freedom Park- imvelaphi ... YemCulu wakuMabonakudze ibeka emagama lapha eNingizimu Afrika
 ... Imnyuziyamu yaseSimonstown ... Imisebenti yesiNtfu ... Intsaba yemtsetfosisekelo
Umklamo wase-Phoenix UmKlamo weteMlandvo
 ... Umlandvo wemlomo wase-Roeland ... Kususwa ngenkhani ... kwemlandvo wemlomo wemave ngemave
 ... Imanyuwali yemlandvo wemlomo ... Ikhodi yekutiphatsa yemlandvo wemlomo ... Umklamo wetigcila
Tisebenti, umlandvo wetisebenti telulwimi
Tincomo temlandvo wemlomo letingazange tisekelwe ngetimali kumnyaka timali wanga-2002/2003 titawunakwa kulomnyaka timali lolandzelako.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 9: Kuhlelwa, kuChazwa nekuniketa emaKhodi kwetiNdlu temilandvo nemaRekhodi
Lamathebula lalandzelako aveta kuhlelwa nekuchaza kwemisebenti yetiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe.
Umbutsano weMtsetfosisekelo 165,00
Inchubo yekuCocisana ngetiNhlangano letinyenti 105,00
Emamitha laphelele sekavele ahleliwe ku-NAR 42 355,37
Emamitha laphelele langakahlelwa futsi kungenansita yekutfola 19 333,16
Emamitha laphelele langakahlelwa kodvwa ayatfolakala ngetindlela teluhla lekudluliselwa 8 238,60
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe nemisebenti yeLayibrari yaVelonkhe 9
KUSEBENTA KWELUHLELO
Letinhlangano tifaka sandla ekwakheni kwetakhiwoncanti
Tikhone kuniketa umniningwane kumiphakatsi yawo.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe nemisebenti yeLayibrari yaVelonkhe 9
Linani lemaFomu, Linani leliphelele
Imisebenti yahulumende, Lihhovisi lesiGodzi, e-Jozi 11 455
Emafomu emniningwane lahloliwe 11 525
Imikhicito lekhishiwe yetakhiwo nga-2002/2003
ngalomnyaka lesiwubukako, lesakhiwo samukelwa eKhampasi yasePitoli, lokutawubita R119 million futsi lokutawusebenta njengeliphuzu lekunaka lavelonkhe lemniningwane lemphakatsi waseNingizimu Afrika. LesiKhungo setiNcwadzi siyiyunithi lekhetsekile ngekhatsi kwe-NLSA futsi itfolakala eKapa.
Kulomnyaka lesiwubukako, lesiKhungo besitibandzakanye ngalokubonakalako
Kumiklamo letsite lemavulandlela yekutfutfukisa kubhala nekufundza kanye nemaSiko ekufundza.
INdvuna iphindze yavuma timali letingetiwe te-NLSA kutsi isekele tisebenti letiyinkhaba tesiKhungo.
Kuyiphumelelisa kutsi ichubeke ngekuprinta e-Braille entele emaTiko ahulumende.
I-NCLIS, Injongo ye-NCLIS kululeka iNdvuna yeTebuciko, EmaSiko, Isayensi netheknoloji kanye neNdvuna yeTeMfundvo ngetindzaba letihlobene nemisebenti yeLayibrari yemniningwane kute bakhulise kutfutfukiswa kwemphakatsi ngekuvunyelwa kwemininingwane letsintsekako.
Lenchubo yekusungula i-NCLIS yacedvwa kulomnyaka lesiwubukako nemalunga atawukhetfwa kulencenye yesibili ya-2003.
Act, 1997. LomTsetfo ucinisekisa yinye ikhophi yaloyo naloyo mculu lokhishwe eNingizimu Afrika itfunyelwa mahhala ku-NLSA, I-Layibrari yePhalamende, ILayibrari ILayibrari yeMphakatsi yase-Natal kanye neLayibrari yemiSebenti yaseMangaung (Bloemfontein). Emakhophi etintfo tema-audio-visual atfunyelwa kutiNdlu temilandvo nemaRekhodi TiNdlu temilandvo nemaRekhodi temaFilimu aVelonkhe, ema-Video nemSindvo e-Pitoli. LomTsetfo ucinisekisa lokufakwa kwemculu wemagugu aseNingizimu Afrika ayongiwa bese yentiwa kutsi itfolakale kumphakatsi. Kulomnyaka lesiwubukako, leliKomiti lihlangane kabili, njengoba nelikomiti lelincane letebuCwepheshe.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe nemisebenti yeLayibrari yaVelonkhe 9
KUSEBENTA KWELUHLELO
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KUSEBENTA KWELUHLELO
Imisebenti yemphakatsi wabosomabhizinisi
Imisebenti
Luhlelo 1: Kulawulwa kwemisebenti yemphakatsi wabosomabhizinisi
Kuchumana kwemisebenti yemphakatsi wabosomabhizinisi
Kuchumana kusebenta njenge buso bekuhlangana emkhatsini kwemphakatsi neliTiko leTebuciko nemaSiko.
Kuhlela imicimbi, kukhipha imiculu
Nekuchumana nemisakato yimisebenti leyinkhaba yalo.
Kulawulwa kwetimali
Balawuli bemisebenti yetimali
Babagcini balomTsetfo we-Phabliki weKulawulwa kwetimali kuleliTiko. Lomsebenti ucinisekisa kubeka ebaleni, kutiphendvulela nekusebenta ngemphumelelo kwema-akhawunti kuto tonkhe tento tebhizinisi tetimali letichutjwe liTiko.
Lelicele lemSebenti letemTsetfo liniketa -
Tiluleko temtsetfo tangekhatsi teliTiko.
Lephothifoliyo yetheknoloji yemininingwane icinisekisa kutfutfukiswa kwe-IT yeliTiko, kugcinwa nekusetjentiswa kuhambisana nenchubomgomo yahulumende netinjongo.
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu
Sigaba sekuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu sicinisekisa kutsi umTsetfo wemiSebenti yaHulumende usetjentiswa ngemphumelelo. njengemgcini wentfutfuko, yekuchubekisa nekucashwa kwetisebenti, lomsebenti ucinisekisa tento tekuphatsa kahle kumele tilandzelwe.
Umphakatsi wabosomabhizinisi
Imisebenti
Kuniketwa kweluhlelotimali kulelo nalelo Luhlelo loluncane
Tindzawo tekubaluleka kwemiphumela, Imikhicito lekhishiwe neTimphumelelo
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 1: Kulawulwa kweMtfombo yeluNtfu
Nga-2002/03 licebo lekucashwa ngekulingana kweliTiko, ngekuhambisana
Inchubekela phambili leya kulokusetjentiswa kungabonwa
Kulomniningwane webunyenti bebantfu lobucuketfwe kusigaba 5. ngekuhambisana kwetingucuko tanyalo leticalwe liTiko letemiSebenti yahulumende nekuPhatfwa (DPSA), leliTiko lisungule indlela lensha yekulawulwa kwemisebenti lekungunyalo iyasetjentiswa.
Ngekuhambisana nemizamo yekwenta ncono kulawula kwemsebenti, lencenye yemitfombolusito yeluntfu kusungula liCembu lemaKhono aseMsebentini yekuniketwa kuloMkhakha wahulumende imFundvo neLucecesho
PSETA. LeliCebo lemaKhono asemSebentini litawuniketa luhlakamsebenti loluhambisanako lekwenta ncono emakhono etisebenti bese avumela indlela lehambisanako yemisebenti yetisebenti ngenjongo yekwenta ncono kukhicita netimilo nekunciphisa tisebenti letidlulele.
Ngetinjongo tekwenta ncono kuphepha kwetisebenti
Indlela lensha yekuphepha yangeniswa. Onkhe emalunga etisebenti tiniketwe emakhadi agezi ekungena lavumela abuya alandzelele kungena nekuphuma kulesakhiwo.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 2: Itheknoloji yemininingwane
Lengucuko yenchubomgomo leyaholela ekhwakhiweni kwe-SITA
kube nemtselela lomkhulu waleliTiko.
Lokulawulwa kwebudlelwano wetinkhontileka
Titawenta incenye lenkhulu yephothifoliyo yetheknoloji yemniningwane
Lolokucuketfwe kanye nesimo semisebenti letfolwe ku-SITA aholwa
Likomiti langekhatsi lelinaka ekulawulweni kwetheknoloji yemininingwane yebuhlakani kanye nekuchumanisa tindzaba te-IT kuto tonkhe tinhlelo.
Umklamo lochubekako weliTiko
Ucinisekisa kutsi kusetjentiswa kwetheknoloji yemininingwane kuncedza kuvunyelwa lokukahle nekulawulwa lokukahle kwemniningwane.
LiTiko leTebuciko nemaSiko lisekele i-site
, lebonisa tingucuko lekufinyelelwe kuyo kuliTiko kulomnyaka nekwakhwa libala lelisha lekuchumana nemniningwane.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 3: Imisebenti yetemtsetfo
Imisebenti yetemtsetfo iniketa tiluleko temtsetfo letichubekako
Kubo bonkhe labatsintsekako nelusekelo lwetimangalo kumacala
Lamelene neliTiko, kanye nekusekela balawuli
Bemisebenti lesemigceni ekubhalweni kwemtsetfo lokhishiwe.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 4: LuCwaningo lwangekhatsi
Lencenye yelucwaningo lwangekhatsi licedzile kusungula
Indlela yekugadza bungoti lokutawuncedza leliTiko ekuboneni lokuhamba phambili lokumele kucwaningwe.
auditing. Lendlela yekugadza bungoti seyiyasetjentiswa futsi tibekwe etindzaweni tebuhlakani letiboniwe, kucapha kuyachubeka. Kucapha lokuchubekako nako kwakha incenye lesenkhabeni yalokusetjentiswa ngemphumelelo kweliCebo lekuVikela kuKhwabanisa lelisungulwe nguleliTiko.
Indzawo yekubaluleka kwemiphumela 5: Kulawulwa kwetimali
Kulencenye yemisebenti yeKulawulwa kwetimali
Ifaka ekhatsi kuhlelwa ngetikhatsi tonkhe, ngemphumelelo nangesikhatsi
Kwetento tetimali, kubika njalo njalo,
Nekulawula kwetimphahla tahulumende
Netindleko, nekugcinwa kwerejista
Lekahle yetimphahla.
Kulomnyaka lesiwubukakko indlela yekubala timali lekhulisako neyekubika
Iyasetjentiswa, lokukusuka lokukhulu kulendlela
Lebeyisetjentiswa ngaphambilini. Loluhlelo lekusetjentiswa
Lafaka ekhatsi kubonwa nekusetjentiswa kwetinhlelo telucecesho
Kucinisekisa kusetjentiswa ngemphumelelo kwalendlela.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Imisebenti yemphakatsi wabosomabhizinisi
KUSEBENTA KWELUHLELO
Inombolo yelikhasi
Umbiko wekuLawula nekuVuma 51
Umbiko wemCwaningi maBhuku Jikelele 60
Umbiko weliKomiti lekuCwaninga emaBhuku 62
Sitatimende setinchubomgomo tekubala imali netindzaba letihlobene 63
Sitatimende sekuhlukaniselana 67
Emanotsi esitatimende sekuhlukaniselana 73
Sitatimende semali lengenile 75
likhasi lebhalansi 76
Sitatimende sekungena kwemali 78
Emanotsi etitatimende temnyaka tetimali 79
Kuvetwa kwemanotsi kutitatimende temnyaka tetimali 85
Tijobelelo
Sitatimende sekudluliselwa kwemali kutakhiwo temphakatsi netijobeleo tetakhiwo 1A
Sitatimende sekudlulisela kwaletinye timali, sijobelelo 1B
Sitatimende seticinisekiso ngekwetimali letiniketiwe, sijobelelo 2
Ishejuli yekutfutswa kwetimphahla letiphatsekako (kungafaki ekhatsi luhlu lwemagama nemanani emphahla) sijobelelo 3
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
Virement:
Miscellanoeus 1
GRV suspenses 6
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Tindleko
Luhlelotimali lwemaTiko mayelana netinhlelo letichazwe kahle.
Lamathebula lalandzelako abutsetela letindleko
Leticwaningwe kwekugcina kweluhlelo liThebula nelibhande lemiholo liThebula 1.2. Ikakhulukati, kuniketa umbono locacako wesikhatsi lesicitfwe kutindleko tetisebenti mayelana naleto naleto tinhlelo nobe emabhandi emiholo ngekhatsi kweliTiko.
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Lithebula 1.1 - Tindleko tetisebenti ngeluhlelo, 2002/ 03
Luhlelo Loluphelele lweLucecesho lweTisebenti tebuprofeshinali Tindleko letitayelekile netindleko letikhetsekile tetisebenti
R'000 R'000 R'000 emaphesenti ekubita kwemisebenti
R'000 ngetindleko letiphelele tetisebenti R'000
Baphatsi 14 071 7117 304 1890 50,58 74
Buciko, EmaSiko nelulwimi emphakatsini 125 266 9224 24 9883 7,36 131
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave 64 797 3092 19 398 4,77 114
Emagugu,
TiNdlu temilandvo nemaRekhodi taVelonkhe nemisebenti yeLayibrari yaVelonkhe 225 149 12 418 158 3 481 5,52 75
LiThebula 1.2 - Tindleko tetisebenti ngemabhandi emaholi, 2002/ 03
Emabhandi emiholo, ema- etisebenti tekulinganiswa lokutayelekile.
Kubita kwetindleko tetisebenti, kubita kwetisebenti
R'000 ngemsebenti R'000
labanemakhono lamancane (Emazinga 1-2) 1 206 3,79 24
Labanemakhono (Emazinga 3-5) 2 253 7,07 41,7
Umkhicito wemakhono lamakhulu (Emazinga 6-8) 12 007 37,7 78
Kucapha kwemakhono lamakhulu (Emazinga 9-12) 11 600 36,42 141
BaPhatsi labakhulu (Emazinga 13-16) 4 785 15,02 281
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Lamathebula lalandzelako aniketa sibutsetelo ngeluhlelo
Lithebula 1.3) nemabhandi emiholo (Lithebula
, netindleko letenteko ngenca yemiholo, sikhatsi sekusebenta lesingetiwe, luncedvo lwemali loluvunyelwe kubanikati betindlu and luncedvo ngetindleko takadokotela. Kuleyo naleyo ndzawo, lelithebula liniketa inkhomba yalamaphesenti eluhlelotimali lwetisebenti lolwasetjentiswa kuletintfo.
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
Lithebula 1.3 - Emiholo, Sikhatsi sekusebenta lesingetiwe, Luncedvo lwemali loluvunyelwe kubanikati betindlu neKuncedvwa ngetindleko takadokotela nguloluhlelo, 2002/03
Luhlelo Emiholo Sikhatsi sekusebenta lesingetiwe Luncedvo lwemali loluvunyelwe banikati betindlu Luncedvo ngetindleko takadokotela
Linani lemiholo, Linani leSikhatsi sekusebenta lesingetiwe, linani HOA linani letindleko takadokotela
yekubita kubita kubita tisebenti kubita
Kuphatsa 4 302 60,45 570 8,0 77 1,08 333 4.68
Buciko, EmaSiko neLulwimi emphakatsini 6 254 67,8 259 2,8 141 1,53 320 3.47
Kutfutfukisa emasiko
Budlelwano bemave ngemave 814 26,32 63 2,03 125 4,04 294 9.51
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi nemisebenti yeLayibrari yaVelonkhe 8 716 70,2 126 1,01 227 1,83 552 4.45
Lithebula 2.4 - Emiholo, Sikhatsi sekusebenta lesingetiwe, Luncedvo lwemali loluvunyelwe kubanikati betindlu neLuncedvo ngetindleko takadokotela ngemabhandi emiholo, 2002/ 03
Emabhandi emiholo Emiholo Sikhatsi sekusebenta lesingetiwe Luncedvo lwemali loluvunyelwe kubanikati betindlu Luncedvo ngetindleko takadokotela
Linani lemiholo, Linani leSikhatsi sekusebenta lesingetiwe, linani HOA linani letindleko takadokotela
ekubita kubita kubita tisebenti kubita
Emakhono lamancane
Emazinga 1-2 761 63.1 38 3.15 21 1.74 56 4.6
Labanemakhono
Emazinga 3-5 1 420 63.02 72 3.2 40 1.8 106 4.7
Labanemakhono lamakhulu ekukhicita
Emazinga 6-8 7 572 63.06 384 3.2 215 1.8 566 4.7
Labanemakhono lamakhulu ekuPhatsa
Emazinga 9-12 7 316 63.07 371 3.2 208 1.8 546 4.7
BaPhatsi labakhulu
Emazinga 13-16 3 017 63.05 153 3.2 86 1.8 225 4.7
Kucasha netiKhala temsebenti
Lamathebula lalandzelako aveta linani letikhala
Temisebenti letisunguliwe, lelinani letisebenti,
Kukhokhelwa kwaleso sikhala semsebenti, nekutsi ngabe
Ngabe kukhona tisebenti letingetiwe kuloku kusungulwa.
Lomniningwane uniketwa mayelana nekuhlukana lokubalulekile lokutsatfu:- luhlelo (Lithebula 2.1), libhande lemiholo (Lithebula 2.2) netikhala temisebenti letibaluleke kakhulu
Lithebula 2.3.EmaTiko libone netikhala temisebenti letibaluleke kakhulu letidzinga kuchapha lokukhulu. Lithebula liniketa kusungulwa nemniningwane yekuvuleka kwetikhala temisebenti letibaluleke kakhulu teliTiko.
Letilinganiso tetikhala tibonisa lamanani etikhala temisebenti letingakavalwa.
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Lithebula 2.1 - Kucasha netiKhala temsebenti nguloluhlelo, 31 Mashi 2003
INombolo yeluHlelo, INombolo Yetikhala, INombolo Yetikhala temsebenti yetikhala, tikhala temsebenti letigcwalisiwe, Kulinganiswa lokugcwalisiwe lokungetiwe kulokusungulwa
Kuphatsa 144 96 33.33 8
Buciko, EmaSiko neluLwimi emphakatsini 94 70 25.53 4
Kutfutfukisa emasiko neBudlelwane bemave ngemave 36 27 25.0 0
Emagugu, TiNdlu temilandvo nemaRekhodi aVelonkhe
Nemisebent yeLayibrari yaVelonkhe 220 164 25.45 2
Lithebula 2.2 - Kucasha netiKhala temsebenti ngemabhandi emiholo, 31 Mashi 2003
INombolo yeLibhande lemiholo, INombolo Yetikhala, INombolo Yetikhala temsebenti
Yetikhala, tikhala temsebenti letigcwalisiwe, Kulinganiswa lokugcwalisiwe lokungetiwe kulokusungulwa
Emakhono lamancane
Emazinga 1-2 68 50 26.47 5
Labanemakhono
Emazinga 3-5 73 54 26.03 1
Umkhicito wemakhono lamakhulu
Emazinga 6-8 215 154 28.37 8
Kucapha kwemakhono lamakhulu
Emazinga 9-12 111 82 26.13 0
BaPhatsi labakhulu
Emazinga 13-16 27 17 37.04 0
Lithebula 2.3 - Kucasha netiKhala temsebenti ngemsebenti lobalulekile, 31 Mashi 2003
INombolo yeTikhala temisebenti letibaluleke kakhulu, INombolo Yetikhala, INombolo Yetikhala temsebenti yetikhala temsebenti, tikhala temsebenti letigcwalisiwe, Kulinganiswa lokugcwalisiwe lokungetiwe kulokusungulwa kwe-NA
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Lomniningwane kuleyo naleyo ndzawo ibonisa simo
Kweluntjintjo ngemaphathini etisebenti kulomnyaka lesiwubukako, uyacelwa kutsi ubuke kusigaba 4 salombiko.
Kulinganiswa kwemsebenti
The UmTsetfo wemisebenti yemPhakatsi, 1999 wangenisa kulinganiswa kwemsebenti njengendlela yekucinisekisa kutsi umsebenti welinali lelilinganako uklonyeliswa ngelinani lelifanele.
Ngekhatsi kweluhlakamsebenti lelincunywe kuvelonkhe, siphatsi mandla
Letenta loku tingalinganisa nobe tiphindze tihlolisise
Nobe ngabe nguwuphi umsebenti lotukwenhlangano yakhe. Ngekuya kwalemitsetfo tonkhe tikhala letikumazinga eliholo 9
kuya etulu kumele tihlolwe ngaphambi kwekutsi tigcwaliswe.
Loku kwasekelwa ngulesincumo lesentiwa yiNdvuna yeteImiSebenti yaHulumende nekuphatsa yonkhe imisebenti yema-SMS kumele ihlolwe ngaphambi kwamhlaka 31 Disemba 2002.
Lelithebula lelilandzelako (Lithebula 3.1) liveta
Linani lemisebenti leyahlolwa kulomnyaka lesiwubukako.
Lelithebula liphindze liniketa
Tibalo kuleNombolo Yetikhala temsebenti
Letakhuliswa nobe tehliswa.
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
INombolo yeLibhande lemiholo, iNombolo yema-% yetikhala temsebenti, Tikhala temsebenti, Tikhala temsebenti yetikhala temisebenti letihloliwe letikhulisiwe nobe tehliswa,
Tahlolwa ngeNombolo yemabhandi emiholo iNombolo yema-% yetikhala temsebenti, iNombolo yema-% yetikhala temsebenti letihloliwe
Emakhono lamancane
Emazinga 1-2 68 1 1.47 1 100 0 0
Labanemakhono
Emazinga 3-5 73 9 12.33 3 33.33 0 0
Labanemakhono lamakhulu ekukhicita
Emazinga 6-8 215 20 9.3 18 90 0 0
Labanemakhono lamakhulu ekuPhatsa
Emazinga 9-12 111 15 13.51 4 26.6 0 0
BaPhatsi labakhulu
LiBhande lemSebenti A 18 4 22.2 1 25 0 0
BaPhatsi labakhulu
LiBhande lemSebenti B 7 1 14.29 0 0 0 0
BaPhatsi labakhulu
LiBhande lemSebenti C 1 3 300 0 0 0 0
BaPhatsi labakhulu
LiBhande lemSebenti D 1 1 100 0 0 0 0
Lelithebula lelilandzelako liniketa sibutsetelo
Selinani letisebenti timo temiholo tabo
Letikhulisiwe ngenca yekutsi tikhala temsebenti tikhulisiwe
Lelinani letisebenti lingahle lihluke kuleNombolo Yetikhala temsebenti letikhulisiwe njengoba akusito tonkhe tisebenti letitsatfwa masinyane tingeniswe kuletikhala temsebenti letinsha futsi letinye taletikhala temsebenti letikhulisiwe tingahle tibe tingakavalwa.
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Lithebula 3.2 - I-profile yetisebenti leti timo temiholo letakhuliswa ngenca yekutsi tikhala temsebenti tabo tikhulisiwe, 1 Apreli 2002 kuya ku-31 Mashi 2003
Bafati 8 1 0 6 15
Madvodza 8 0 1 3 12
Tisebenti letinekukhubateka
Lelithebula lelilandzelako iveta linani letindzawo lapho emaznga ekuhola adlula lelizinga lelincunywe ngulokulinganiswa kwemsebenti.
Tizatfu talokuphambuka tiyaniketwa kuleyo naleyo ndzawo.
INombolo yemSebenti yeKulinganiswa kwemsebenti, tizatfu tekuphambuka kulamazinga ekuhola -NA
Linani letisebenti leliphelele leli emiholo ato adlule emazinga
Lancunywe ngukulinganiswa kwemsebenti nga-2002/ 03
Emaphesenti ekucashwa lokuphelele
Lithebula 3.4 liveta labazuzako ngenhla ngekuya ngebuhlanga, bulili, nekukhubateka.
Lithebula 3.4 - I-profile yetisebenti leti emazinga emiholo ato adlula lelizinga lelincunywe kulinganiswa kwemsebenti,
Linani letisebenti leliphelele leti emiholo ato ladlula kumaBanga lancunywe ngulokulinganiswa kwemsebenti nga-2002/ 03, akukho.
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Luntjintjo lwekucasha
Lesigaba liniketa umniningwane ngetingucuko
Ngekucasha kulomnyaka timali. Emazinga
Ekudlulisa kuniketa tinkhomba tetindlela letinsha
Aniketa sibutsetelo semazinga ekubuyelwa yimali kwelibhande lemiholo (Lithebula 4.1) nemisebenti lebalulekile Lithebula 4.2. leti "tikhala temisebenti letibaluleke kakhulu"
kumele ifane nalena lebhalwe kuleliThebula 2.3.
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
Lithebula 4.1 ? Emazinga ekubuyelwa yimali emnyaka elibhande lemiholo kulesikhatsi lesisuka ku- 1 Oktoba 2002 kuya ku-31 Mashi 2003
INombolo yeLibhande lemiholo lekuCasha nekuCosha kuletisebenti letindlulele nekuyiswa kulenye indzawo nemazinga ekuyiswa kulenye indzawo
Emakhono lamancane
Emazinga 1-2 33 0 5 15.15
Labanemakhono
Emazinga 3-5 54 7 6 11.11
Umkhicito wemakhono lamakhulu
Emazinga 6-8 159 6 7 4.4
Kucapha kwemakhono lamakhulu
Emazinga 9-12 90 4 3 3.33
BaPhatsi labakhulu
LiBhande lemSebenti A 10 0 0 0
BaPhatsi labakhulu
LiBhande lemSebenti B 5 0 0 0
BaPhatsi labakhulu
LiBhande lemSebenti C 1 0 0 0
BaPhatsi labakhulu
LiBhande lemSebenti D 1 0 0 0
Lithebula 4.2 - Emazinga ekubuyelwa yimali emnyaka elibhande lemiholo kulesikhatsi lesisuka ku- 1 Oktoba 2002 kuya ku-31 Mashi 2003
INombolo yeLibhande lemiholo lekuCasha nekuCosha kuletisebenti letindlulele nekuyiswa kulenye indzawo nemazinga ekuyiswa kulenye indzawo
Lithebula 4.3 libona tizatfu letinkhulu tekungani tisebenti tishiye liTiko.
Lithebula 4.3 ? tizatfu tekutsi kungani tisebenti tishiye liTiko
Kucoshwa,Inombolo yeluhlobo, ithothali yema-%
Kufa 1 4.76
Kubeka phasi 8 38.1
Kuphela kwenkhontileka 9 42.86
Kucoshwa ? luntjinto lwekusebenta 0 0
Kucoshwa ? kutiphatsa kabi 1 4.76
Kucoshwa ? kungasebenti ngemphumelelo 0 0
Kukhululwa ngenca yesimo semphilo lesingekho kahle 0 0
Kuyekela 2 9.52
Kudluliswa kwemaTiko emiSebenti yaHulumende 0 0
Lokunye 0 0
Linani letisebenti leliphelele labashiye njenge %
Ekucasha lokuphelele 5.95
Lithebula 4.4 ? Kutfutfukiswa ngemsebenti lobalulekile
Kutfutfukiswa kweTisebenti ngekwemsebenti, Emabhandi emiholo esigaba lesinyukako
Oktoba 2002 kuya kulokunye kutfutfukiswa kunalamanye ema % emazinga emiholo lanyukako esigaba setisebenti njenge- %
ngemazinga emiholo, emazinga emiholo etisebenti ngelibhande lemiholo -NA
Lithebula 4.5 - Kutfutfukiswa kwelibhande lemiholo,
Libhande lemiholo eTisebenti, Kutfutfukiswa kwesigaba semabhandi semiholo Lanyukako
Oktoba 2002 kuya kulokunye kutfutfukiswa kunalamanye ema % emazinga emiholo lanyukako esigaba setisebenti njenge- %
ngemazinga emiholo, emazinga emiholo etisebenti ngelibhande lemiholo Emakhono lamancane
Emazinga 1-2 33 0 0 2 6.06
Labanemakhono
Emazinga 3-5 54 0 0 2 3.7
Labanemakhono lamakhulu ekukhicita
Emazinga 6-8 159 12 7.55 4 2.52
Labanemakhono lamakhulu ekuPhatsa
Emazinga 9-12 90 10 11.11 3 3.33
BaPhatsi labakhulu
Emazinga13-16 17 1 5.9 0 0
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
Kucasha ngeKulingana
Lamathebula kulesigaba asuselwa kulendlela lencunywe ngumTsetfo weKucasha ngeKulingana, 55 wanga-1998.
Lithebula 5.1 Linani letisebenti leliphelele (kufaka ekhatsi tisebenti letinekukhubateka) kuleyo naleyo mikhakha yemisebenti lelandzelako
Madvodza Bafati labasebentako, imikhakha lephelele (SASCO) labaMnyama maKhaladi Mandiya Labamhlophe
Bashayi mtsetfo, Tisebenti letisetulu nebaLawuli 4 0 0 3 2 0 0 0 9
Emaprofeshinali 65 6 2 24 54 5 3 50 209
Emakleki 18 3 2 2 22 6 2 7 82
Umsebenti netisebenti letitsengisako 4 3 0 7 1 1 0 1 17
Labanemakhono etekulima netisebenti tekubamba tinhlanti 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Buciko netisebenti letihlobene nekuhweba 0 1 0 0 0 0 0 0 1
Labasebenta ngemishini nalabahlanganisako 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Imisebenti lecala phasi 15 4 1 1 17 1 0 0 39
Tisebenti letinekukhubateka 2 0 0 1 1 0 0 1 5
Kucasha ngeKulingana
Madvodza lamNyama 27%
Madvodza laMhlophe 9%
Bafati labamNyama 23%
Bafati labamaKhaladi 3%
Bafati labamaNdiya 1%
Bafati labaMhlophe 19%
Lithebula 5.2 Linani letisebenti leliphelele (kufaka ekhatsi tisebenti letinekukhubateka) kulelo nalelo lalamabhande emsebenti lalandzelako kusukela mhlaka 31 Mashi 2003
Madvodza, bafati labasebentako
Emabhendi laphelele, labaMnyama maKhaladi Mandiya Labamhlophe
Balawuli labakhulu 1 0 0 0 0 0 0 0 1
BaPhatsi labakhulu7 1 0 5 3 0 0 0 16
Labafundzele umsebenti nalabanelwati lwemsebenti bochwepheshe nebalawuli labasemkhatsi 23 2 1 12 23 3 2 23 89
tisebenti letinemakhono emsebenti nalabawufundzele umsebenti, balawuli labancane, bacaphi, Indvuna nabonsumpa 44 4 1 18 37 4 2 50 160
Labanemakhono lasemkhatsini nemandla ekwenta tincumo 17 7 2 2 16 3 1 5 53
Labangenamakhono nemandla lamancane ekwenta tincumo 14 3 1 0 17 3 0 0 38
Madvodza, bafati labasebentako
Emabhande laphelele, labaMnyama, maKhaladzi, Mandiya, Labamhlophe
Balawuli labakhulu 0 0 0 0 0 0 0 0 0
BaPhatsi labakhulu0 0 0 0 0 0 0 0 0
Labafundzele umsebenti nalabanelwati lwemsebenti bochwepheshe nebalawuli labasemkhatsi 1 0 1 0 2 0 0 0 4
tisebenti letinemakhono emsebenti nalabawufundzele umsebenti, balawuli labancane, bacaphi, Indvuna nabonsumpa 3 0 0 0 2 0 1 0 6
Labanemakhono lasemkhatsini nemandla ekwenta tincumo 2 0 0 0 5 0 0 0 7
Labangenamakhono nemandla lamancane ekwenta tincumo 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Tisebenti letinekukhubateka 0 0 0 0 0 0 0 0 0
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Madvodza, bafati labasebentako
Emabhande laphelele, labaMnyama maKhaladi Mandiya Labamhlophe
Balawuli labakhulu 0 0 0 0 0 0 0 0 0
BaPhatsi labakhulu0 1 0 0 0 0 0 0 1
Labafundzele umsebenti nalabanelwati lwemsebenti bochwepheshe nebalawuli labasemkhatsi 3 1 0 3 0 0 1 5 13
tisebenti letinemakhono emsebenti nalabawufundzele umsebenti, balawuli labancane, bacaphi,
Tindvuna nabonsumpa 7 0 0 1 6 0 0 2 16
Labanemakhono lasemkhatsini nemandla ekwenta tincumo 1 1 0 0 0 0 0 0 2
Labangenamakhono nemandla lamancane ekwenta tincumo 2 0 0 0 0 0 0 0 2
Tisebenti letinekukhubateka 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Madvodza, bafati labasebentako
Emabhande laphelele, labaMnyama maKhaladi Mandiya Labamhlophe
Balawuli labakhulu 0 0 0 0 0 0 0 0 0
BaPhatsi labakhulu0 0 0 0 0 0 0 0 0
Labafundzele umsebenti nalabanelwati lwemsebenti bochwepheshe and balawuli labasemkhatsi 0 0 1 0 1 1 0 2 6
tisebenti letinemakhono emsebenti nalabawufundzele umsebenti, balawuli labancane, bacaphi,
Tindvuna nabonsumpa 3 0 0 1 5 0 0 2 11
Labanemakhono lasemkhatsini nemandla ekwenta tincumo 1 0 0 0 2 0 0 0 3
Labangenamakhono nemandla lamancane ekwenta tincumo 0 1 0 0 0 0 0 0 1
Tisebenti letinekukhubateka 0 0 0 0 0 0 0 0 0
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
Madvodza, bafati labasebentako
Emabhande laphelele, labaMnyama maKhaladi Mandiya Labamhlophe
Kutsatselwa tinyatselo tekucodziswa tigwegwe 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Madvodza, bafati labasebentako
Imikhakha lephelele, labaMnyama maKhaladi Mandiya Labamhlophe
Bashayi mtsetfo, netisebenti
Letisetulu nebalawuli 4 0 0 3 2 0 0 0 9
Emaprofeshinali 65 6 2 24 54 5 3 50 209
Nemaprofeshinali 18 3 2 2 22 6 2 27 82
Emakleki 4 3 0 7 1 1 0 0 17
Umsebenti netisebenti letihlobene nekutsengisa 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Labanemakhono etekulina
Netisebenti letibamba inhlanti 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Tisebenti tebuciko naletihlobene nekuhweba 0 1 0 0 0 0 0 0 1
labasebenta ngemishini nebahlanganisi 0 0 0 0 0 0 0 0 0
imisebenti lecalako 15 4 1 1 17 1 0 0 39
Tisebenti letinekukhubateka 2 0 0 1 1 0 0 1 5
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Imiklomelo yeKusebenta
Kukhutsata kusebenta lokukahle, liTiko
Linikete lemiklomelo yekusebenta lelandzelako kulomnyaka lesiwubukako.
Lomniningwane uniketwa ngekuya kwelibala, bulili, nekukhubateka (Lithebula 6.1), emabhandi emiholo lithebula 6.2 netikhala temisebenti letibaluleke kakhulu Lithebula 6.3.
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
Lithebula 6.1 - Imiklomelo yeKusebenta ngelibala, bulili nekukhubateka, 1 Oktoba 2002 kuya ku-31 Mashi 2003
Linani leliphelele lema- % eKubita, kubita lotayelekile kwalabazuzako kutisebenti ngekhatsi (R'000) ngesisebenti ngasinye kulelicembu (R'000)
Madvodza lamanyama 21 98 21.43 213 10
Bafati 18 93 19.35 186 10
Bafati 0 5 0 0 0
Madvodza emaKhaladi 0 16 0 0 0
Bafati 1 13 7.69 14 14
Madvodza lamhlophe 9 32 28.12 148 16
Bafati 17 78 21.79 186 11
Lithebula 6.2 - Imiklomelo yeKusebenta ng emabhandi emiholo etisebenti ngentasi BaPhatsi labakhulu
Emabhandi emiholo, Kubita kwe-profile yebazuzi
emabhande (R'000) etisebenti letiphelele
R'000 tindleko tetisebenti
Emakhono lamancane
Emazinga 1-2 8 50 16 45 6 3.7
Labanemakhono
Emazinga 3-5 7 54 13 47 7 2.1
Labanemakhono lamakhulu ekukhicita
Emazinga 6-8 36 154 32.4 379 11 2.2
Labanemakhono lamakhulu ekuPhatsa
Emazinga 9-12 15 82 18.3 276 18 2.4
Lithebula 6.3 - Imiklomelo yeKusebenta ngetikhala temisebenti letibaluleke kakhulu, Linani lema- % ethothali, Ithothali yalokutayelekile, Ithothali yekubita kwetisebenti letizuzako ngekubita kwemiholo ngema- %
emabhande (R'000) etisebenti letiphelele
Lithebula 6.4 - Imiklomelo lehlobene nekusebenta (emabhonasi), ngelibhande lemiholo, kuBaPhatsi labakhulu
Umsebenti
Emabhandi emiholo, Kubita kwe-profile yebazuzi
emabhande (R'000) etisebenti letiphelele
R'000 tindleko tetisebenti
Libhande A 0 0 0 0 0 0
Libhande B 0 0 0 0 0 0
Libhande C 0 0 0 0 0 0
Libhande D 0 0 0 0 0 0
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Tisebenti tangaphandle
Lamathebula langentasi aveta kucashwa kwetisebenti
Tangaphandle kuleliTiko mayelana nemabhandi emiholo nangemisebenti lebaluleke kakhulu.
Lamathebula aphindze avete tingucuko kulelinani leliphelele letisebenti tangaphandle kulelo nalelo libhande lemiholo kuloyo naloyo msebenti lobaluleke kakhulu
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
Linani lema- % laphelele eluntjintjo
Emakhono lamancane
Emazinga 1-2 0 0 0 0 0 0
Labanemakhono
Emazinga 3-5 0 0 0 0 0 0
Labanemakhono lamakhulu ekukhicita
Emazinga 6-8 0 0 0 0 0 0
Labanemakhono lamakhulu ekuPhatsa
Emazinga 9-12 0 0 0 0 0 0
baPhatsi labakhulu
Emazinga 13-16 0 0 0 0 0 0
Lithebula 7.2 - Sisebenti sangaphandle, 1 Oktoba 2002 kuya ku-31 Mashi 2003, ngemsebenti lobaluleke kakhulu
Linani lema- % laphelele eluntjintjo-NA
LiKhomishane lemiSebenti yaHulumende labona sidzingo sekucapha ngekucophelela lwelivu yekugula ngekhatsi kwemiSebenti yaHulumende.
Lamathebula lalandzelako aniketa inkhomba yekusetjentiswa kwelivu yekugula (Lithebula 8.1) nelivu yekukhubateka (Lithebula 8.2).
kuko kokubili, lokubitwa lokulinganiswako kwelivi kuphindze kuniketwe.
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Tinsuku tema-% laphelele eLibhande lemiholo, linani lema-% latayelekile lalinganisiwe,
Tinsuku letilinganisiwe ngekubita kwekucinisekisa ngekusebentisa (R'000)
Ilivu yekugula yemsebenti
Emakhono lamancane
Emazinga 1-2 82 29.3 19 12.8 4 10
Labanemakhono
Emazinga 3-5 70 30 24 16.2 3 13
Labanemakhono lamakhulu ekukhicita
Emazinga 6-8 277 24.2 69 46.6 4 86
Labanemakhono lamakhulu ekuPhatsa
Emazinga9-12 139 25.2 34 23 4 80
BaPhatsi labakhulu
Emazinga 13-16 3 0 2 1.4 2 4
Lithebula 8.2 ?iLivu yeKukhubateka (yesikhashane neyenguna phakadze), 1 Oktoba 2002 kuya ku- 31 Disemba 2002
Tinsuku tema-% laphelele eLibhande lemiholo linani lema-% latayelekile lalinganisiwe
Tinsuku letilinganisiwe ngekubita kwekucinisekisa ngekusebentisa (R'000)
Ilivu yekugula yemsebenti
Emakhono lamancane
Emazinga 1-2 11 27.3 3 50 4 1
Labanemakhono
Emazinga 3-5 30 3.3 1 16.7 30 6
Labanemakhono lamakhulu ekukhicita
Emazinga 6-8 25 20 2 33.3 13 7
Labanemakhono lamakhulu ekuPhatsa
Emazinga 9-12 0 0 0 0 0 0
baPhatsi labakhulu
Emazinga 13-16 0 0 0 0 0 0
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Lithebula 8.3 liveta kusetjentiswa kwelivu yemnyaka. sivumelwano semiholo lesentiwe netinyonyane ku-PSCBC nga-2000,
Sidzinga kulawulwa kwelivu yemnyaka kuvimbela emazinga lasetulu elivu letsetfwe lebhadelwe ngesikhatsi kuphela umsebenti.
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
Emabhandi emiholo etinsuku letiphelele letitsetfwe letitayelekile ngemsebenti ngamunye emakhono lamancane (Emazinga 1-2) 454 13
labanemakhono (Emazinga 3-5) 500 11
Umkhicito wemakhono lamakhulu (Emazinga 6-8) 782 12
Kucapha kwemakhono lamakhulu(Emazinga 9-12) 1080 12
BaPhatsi labakhulu(Emazinga 13-16) 201 13
Emabhandi emiholo etinsuku letiphelele leti-Capped letitayelekile ngemsebenti ngamunye elinani lelivu le-capped ngekuya ngetinsuku leitsetfwe ngumsebenti mhlaka 31 Disemba 2002
Emakhono lamancane (Emazinga 1-2) 38 1 51
Labanemakhono (Emazinga 3-5) 19 0 29
Umkhicito wemakhono lamakhulu
Emazinga 6-8 81 2 31
Kucapha kwemakhono lamakhulu
Emazinga 9-12 78 2 41
BaPhatsi labakhulu
Emazinga 13-16 7 0 51
Ilivu yemnyaka ngalelo nalelo bhande lemiholo
Lizinga 13-16
Lizinga 1-2
Lizinga 3-5
Lizinga 6-8
Lizinga 9-12
Lelithebula lelilandzelako liveta timali letikhokhelwe tisebenti ngenca yelivu lengazange itsatfwe.
SIZATFU, linani leliphelele lemali lelinganisiwe
R'000 lekhokhelwa tisebenti ngemsebenti ngamunye imali lekhokhelwe yelivu nga-2002/03
ngenca yekungasetjentiswa kwelivu kulesikhatsi sangaphambilini 0 0 0
imali lekhokhelwe yelivu le-Capped yekuphela kwemsebenti nga-2002/03 0 0 0
kukhokhelwa kwanyalo kwelivu uma kuphela umsebenti nga-2003/03 0 0 0
Lithebula 9.1 ? tinyatselo letitsetfwe kunciphisa bungoti bemayunithi/imikhaka lebahlangana nabo emsebentini, tisebenti tibone tinyatselo letibalulekile letitsetfwe kunciphisa bungoti lobusetulu bekungenwa yi- HIV kanye netifo letihlobene nayo (uma tikhono)-NA
lucecesho lwesuSito lwekuCala loluphambili kulapha tilondza letivulekile kugcoka emaglavu kusetjentiswa kahle kwemasirinji netintfo tekuvusa umuntfu kanye nevelufa yakumunya sifuba nenyalitsi
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Lithebula 9.2 - Tinchukaca teKutfutfukiswa kweTinhlelo teMphilo ne-HIV/AIDS (thikha kulamabhokisi lafunekako bese uniketa umniningwane lofunekako)
Umbuto lofuma Tinchukaca ta ? Yebo nobe Cha, uma kungu-Yebo
Uma kunjalo, niketa ligama lakhe nesikhundla
icondziswe kumalunga latsite kutfutfukisa IYunithi yetiNhlelo letiKhetsekile temphilo kanye nekuphila kahle kwetisebenti? Uma kunjalo, 1 x DD
bonisa Lelinani letisebenti letibamba lichaza kulomsebenti kanye neluhlelotimali lemnyaka lelikhona ngenca yaloku.
Ngabe liTiko lingenise Lucecesho x lwetisebenti nekwatisa.
Luhlelo lweluncedvo nelweKutfutfukiswa kwetemPhilo ye-VTC nekukhansela tonkhe tisebenti? Uma kunjalo, bonisa letintfo letibalulekile/ umsebenti. lucecesho lwemakhono emphilo.emisebenti aloluhlelo.
Ngabe liTiko libuketile tinchubomgomo x tekucasha netento kucinisekisa kutsi atibandlululi ngalokungakafaneli tisebenti ngenca yesimo sabo se-HIV?
Uma kunjalo, bhala letinchubomgomo tekuchasha/tento letibuketiwe.
Ngabe liTiko lingenisile tindlela tekuvikela x lenchubomgomo lekhona yetisebenti letine-HIV nobe lekumele kukhulunyiswane kabusha nabo ngenca yekuba ne-HIV ngoba babandlululwa? Uma kunjalo, bhala letinti teliTiko letihlukene taletindlela.
Ngabe liTiko liyatikhutsata tisebenti kutsi x bantfu labanyenti bente lokuKhanselwa ngekuTitsandzela nekuHlola? Uma kunjalo, ngaphambi kwekukhansela ungayibhali lemiphumela loyitfolile. Kumele batiyele kulokuhlola laba labatsatfu labagcine baye kuyohlola abazange bayiladze imiphumela yabo.
Ngabe liTiko lisungule tindlela/tibonisi kucapha nekulinganisa imiphumela yeluhlelo lwekutfutfukiswa kwetemphilo? Uma kunjalo, bhala letindlela/tibonisi. x
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
Budlelwano basemSebentini
Letivumelwano letihlanganiselwe letilndzelako kwangenwa kuto netinyonyane tebasebenti neliTiko.
Linani leliphelele letivumelwano letihlanganislwe, Kute
Lelithebula lelilandzelako liveta imiphumela yekulalelwa kwemacala ekucondziswa kwetigwegwe ngekhatsi kweliTiko kulomnyaka lesiwubukako.
Lithebula 10.2 ? Kutiphatsa kabi nemacala ekucondziswa kwetigwegwe lacedziwe, 1 Apreli 2002 kuya ku-31 Mashi 2003
Macala ekucondziswa kwetigwegwe - 2002/ 03 Kute
Lithebula 10.3 ? Tinhlobo tekutiphatsa kabi lobekubukwa kulamacala ekucondziswa kwetigwegwe
Linani leliphelele lema% etinhlobo tekutiphatsa kabi, NA
Linani leliphelele lema-%
Linani letikhalo letisonjululiwe
Linani letikhalo letingakasonjululwa
Linani leliphelele letikhalo letifakiwe 0 0
Linani leliphelele lema-%
Emahlandla ekungaboni ngaliso linye lamukeliwe
Emahlandla ekungaboni ngaliso linye lacitsiwe
Linani leliphelele letinsuku temunftu letilahlekile
Ithothali yekubita (R'000) kwetinsuku letilahlekile imali (R'000) letfoliwe ngenca yekutsi uma umgasebenti awuholi 0
Linani lebantfu labamisiwe 0
Linani lebantfu kumiswa kwabo kwadlula ku-30 yetinsuku 0
Linani lelitayelekile lekumiswa 0
Kubita (R'000) kwalokumiswa 0
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
KuTfutfukiswa kweMakhono
Lesigaba siveta lemizamo yeliTiko mayelana nekuTfutfukiswa kweMakhono.
Linani lemiSebenti yeBulili yetidzingo telucecesho letiboniwe letitawucala kubika tisebenti temikhakha kusukela ngamhlaka 1 Oktoba 2002
Emakhono emFundzi- nalelinye linani letimo tetinhlelo kanye nalanye emakhozi lamafishane elucecesho.
bashayi mtsetfo, baphatsi labakhulu nebalawuli labasikati 3 3 3
Madvodza 14 4 4
Emaprofeshinali labasikati 50 67 67
Madvodza 38 47 47
Madvodza 66 40 40
EmaKleki labasikati 25 1 1
Madvodza 28 4 4
Umsebenti netisebenti letihlobene
Nekutsengisa letisikati 0 0 0
Madvodza 0 0 0
Labanemakhono etekulima netisebenti
Letibamba tinhlanti letisikati 0 0 0
Madvodza 0 0 0
Tisebenti tebuciko naletihlobene
Nekuhwebelana letisikati 0 0 0
Madvodza 0 0 0
Labasebenta ngemishini
Nalabahlanganisako labasikati 0 0 0
Madvodza 0 0 0
Imisebenti lecalako yebantfu labasikati 20 0 0
Madvodza 18 0 0
Madvodza 164 95 95
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
Linani lemiSebenti yeBulili yetidzingo telucecesho letiboniwe letitawucala kubika tisebenti temikhakha kusukela kulesikhatsi sa- 1 Apreli 2002
Emakhono emFundzi- nalelinye linani letimo tetinhlelo kanye nalanye emakhozi lamafishane elucecesho.
bashayi mtsetfo, baphatsi labakhulu nebalawuli labasikati 3 2 2
Madvodza 14 6 6
EmaProfeshinali labasikati 50 43 43
Madvodza 38 69 69
Madvodza 66 39 39
EmaKleki lamaSikati 25 11 11
Madvodza 28 13 13
Umsebenti netisebenti letihlobene
Nekutsengisa letisikati 0 0 0
Madvodza 0 0 0
Labanemakhono etekulima netisebenti
Letibamba tinhlanti letisikati 0 0 0
Madvodza 0 0 0
Tisebenti tebuciko naletihlobene
Nekuhwebelana letisikati 0 0 0
Madvodza 0 0 0
Labasebenta ngemishini
Nalabahlanganisako labasikati 0 0 0
Madvodza 0 0 0
Imisebenti lecalako yebantfu labasikati 20 0 0
Madvodza 18 0 0
Madvodza 164 127 127
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
Kulimala emsebentini
Lamathebula lalandzelako aniketa umniningwane lobalulekile wekulimala emsebentini.
Simo sekulimala emsebentini seLinani leliphelele lema-%
Kunakwa lokusisekelo ngekwetemitsi 1 100
Linani lekuKhubateka kwesiKhashane 0 0
Labafile 0 0
Kusetjentiswa kwebachumanisi
Lithebula 13. 1: Umbiko ngekucasha bachumanisi kusetjentiswa timali letifanele.
Sihloko semklamo, Linani leliphelele lekuSebenta: Kubita kwenkhontileka tebachumanisi labasebenta emalanga ngemarandi basebente kulomklamo kucashwa kwemchumanisi wekuntjintja kulawula 1 27 150,000
kucasha inkhapani kutsi itowenta luhlolo lolusemtsetfweni e-Mnyuziyamu yase-Robben
Kucashwa kwemphatsi
YetetiMali yesikhashane eLayibrari yaVelonkhe yaseNingizimu Afrika 1 90 130,500
Kucashwa kwemphatsi
Kucashwa kwemchumanisi
Linani leliphelele lemiklamo, Linani lebantfu, Sikhatsi lesiphelele sekusebenta: Linani leliphelele lebachumanisi betinkhontileka temalanga emsebenti ngemarandi
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
Lithebula 13.2: Kuhlatiywa kwekucashwa kwebachumanisi ngekusebentisa timali letifanele, ngekuya ngeBantfu lebeNcishwe matfuba phambilini (HDIs)
Emaphesenti eSihloko semklamo, Linani lemaphesenti
Ebunikati betinkhapani tebachumanisi macembu lasuka kuma-HDI
Emacembu lasebenta kulomklamo kucashwa kwemchumanisi wekuntjintja kulawula 100 100 1
kucasha inkhapani kutsi itowenta luhlolo lolusemtsetfweni e-Mnyuziyamu yase-Robben
Kucashwa kwemphatsi
YetetiMali yesikhashane eLayibrari yaVelonkhe yaseNingizimu Afrika 20 29 0
Kucashwa kwemphatsi
Kucashwa kwemchumanisi
Lithebula 13.3: Umbiko ngekucasha bachumanisi kusetjentiswa Timali tebanikeli
Linani leliphelele letihloko semiklamo, Linani lesikhatsi lesisetjentiwe:
Banikeli nebachumanisi betinkhontileka temalanga emsebenti neKubita kwenkhontileka ngemarandi, NA
Linani leliphelele lemiklamo Linani lebantfu Sikhatsi lesiphelele sekusebenta
Linani leliphelele lebachumanisi betinkhontileka temalanga emsebenti ngemarandi
Lithebula 13.4: Kuhlatiywa kwekucashwa kwebachumanisi ngekusebentisa Timali tebanikeli, ngekuya ngeBantfu lebeNcishwe matfuba phambilini (HDIs)
Emaphesenti eSihloko semklamo, Linani lemaphesenti
KuLawulwa kwemiTfombolusito yeluntfu: UmBiko wekuPhatsa
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003 KULAWULWA KWEMITFOMBOLUSITO YELUNTFU
LiTiko leTebuciko nemaSiko: UmBiko wemNyaka 2002/2003
IMINININGWANE YEKUCHUMANA
INHLANGANO LIKHELI LIDOLOBHA IKHODI LUCINGO IFEKSI
Imininingwane yekuchumanala: EmaTiko etiFundza naLetinye tiNhlangano
KUKHAVA YANGEMUVA NGAPHANDLE
KUKHAVA YANGEMUVA NGAPHANDLE
